Làm thế nào để ly hôn với người đang ở nước ngoài? Đây là câu hỏi thường gặp khi vợ hoặc chồng đang sinh sống, làm việc, học tập hoặc định cư ở nước ngoài nhưng quan hệ hôn nhân không còn hạnh phúc và một bên muốn chấm dứt hôn nhân.
Việc một bên đang ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc không thể ly hôn tại Việt Nam. Tuy nhiên, do vụ việc có yếu tố nước ngoài nên quá trình giải quyết có thể phát sinh những thủ tục đặc biệt liên quan đến thẩm quyền của Tòa án, hồ sơ, tống đạt giấy tờ và ủy thác tư pháp.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ giúp bạn hiểu rõ làm thế nào để ly hôn với người đang ở nước ngoài, hồ sơ cần chuẩn bị, thủ tục thực hiện và những vấn đề cần lưu ý.
Có thể ly hôn với người đang ở nước ngoài không?
Câu trả lời là: Có.
Pháp luật Việt Nam cho phép giải quyết các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài trong những trường hợp thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam.
Việc người vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài không làm mất quyền yêu cầu ly hôn của người còn lại.
Tùy vào hoàn cảnh, người yêu cầu có thể thực hiện:
- Thuận tình ly hôn nếu hai bên thống nhất;
- Đơn phương ly hôn nếu chỉ một bên muốn ly hôn;
- Yêu cầu giải quyết về con chung;
- Yêu cầu giải quyết về tài sản chung nếu thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Điều quan trọng là phải xác định Tòa án Việt Nam có thẩm quyền và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
Làm thế nào để ly hôn với người đang ở nước ngoài?
Về cơ bản, người đang ở Việt Nam có thể thực hiện theo các bước:
Bước 1: Xác định tình trạng hôn nhân và yếu tố nước ngoài.
Bước 2: Xác định Tòa án có thẩm quyền.
Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn.
Bước 4: Nộp hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền.
Bước 5: Tòa án xem xét và thụ lý vụ án/vụ việc.
Bước 6: Tòa án thực hiện thủ tục tống đạt, thông báo cho người đang ở nước ngoài.
Bước 7: Tòa án giải quyết các vấn đề về hôn nhân, con chung và tài sản nếu có.
Bước 8: Tòa án tiến hành phiên họp hoặc phiên tòa theo quy định.
Bước 9: Ban hành quyết định công nhận ly hôn hoặc bản án ly hôn.
Tùy vào việc hai bên có thống nhất hay không, thủ tục cụ thể sẽ khác nhau.
Trường hợp nào được coi là ly hôn với người đang ở nước ngoài?
Một số trường hợp thường gặp gồm:
Trường hợp 1: Vợ hoặc chồng là người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài
Ví dụ, hai vợ chồng đều là công dân Việt Nam nhưng người chồng đang định cư tại Mỹ.
Nếu người vợ ở Việt Nam muốn ly hôn thì đây là vụ việc có yếu tố nước ngoài cần xác định thẩm quyền và thủ tục tố tụng phù hợp.
Trường hợp 2: Vợ hoặc chồng là người nước ngoài
Ví dụ:
- Vợ là người Việt Nam;
- Chồng là người Hàn Quốc;
- Người chồng hiện đang sinh sống tại Hàn Quốc.
Nếu người vợ muốn ly hôn thì đây là trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài.
Trường hợp 3: Người đang ở nước ngoài không đồng ý ly hôn
Một bên muốn ly hôn nhưng người còn lại không đồng ý hoặc không phản hồi.
Trong trường hợp này, người muốn ly hôn có thể xem xét khởi kiện đơn phương ly hôn.
Trường hợp 4: Người đang ở nước ngoài không về Việt Nam
Người đang ở nước ngoài không thể hoặc không muốn về Việt Nam tham gia giải quyết.
Tòa án sẽ căn cứ các quy định tố tụng để thực hiện việc tống đạt và giải quyết vụ việc.
Ly hôn với người đang ở nước ngoài nên thuận tình hay đơn phương?
Đây là vấn đề cần xác định ngay từ đầu.
Thuận tình ly hôn
Nếu hai vợ chồng đều:
- Tự nguyện ly hôn;
- Thống nhất chấm dứt quan hệ hôn nhân;
- Thống nhất về con;
- Thống nhất về tài sản;
thì có thể thực hiện thủ tục thuận tình ly hôn nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Tuy nhiên, nếu một bên đang ở nước ngoài thì Tòa án vẫn cần thực hiện các thủ tục tố tụng phù hợp để xác nhận ý chí của người đó.
Đơn phương ly hôn
Nếu người đang ở nước ngoài:
- Không đồng ý ly hôn;
- Không trả lời;
- Không hợp tác;
- Không muốn về Việt Nam;
thì người còn lại có thể xem xét yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương.
Tòa án sẽ xem xét căn cứ ly hôn theo quy định pháp luật.
Hồ sơ ly hôn với người đang ở nước ngoài gồm những gì?
Hồ sơ phụ thuộc vào từng trường hợp nhưng thông thường có thể gồm:
- Đơn khởi kiện ly hôn nếu ly hôn đơn phương;
- Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn nếu hai bên thuận tình;
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn;
- Bản sao căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân của người Việt Nam;
- Bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân của người đang ở nước ngoài nếu có;
- Tài liệu chứng minh nơi cư trú của người đang ở nước ngoài;
- Giấy khai sinh của con chung nếu có;
- Tài liệu liên quan đến tài sản chung nếu yêu cầu Tòa án giải quyết;
- Các tài liệu chứng minh mâu thuẫn vợ chồng nếu ly hôn đơn phương;
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của Tòa án.
Nếu giấy tờ được cấp bởi cơ quan nước ngoài, cần kiểm tra yêu cầu về hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực trước khi sử dụng tại Việt Nam, trừ trường hợp được miễn theo quy định.
Không có địa chỉ của người đang ở nước ngoài thì làm thế nào?
Đây là một trong những tình huống thường gây khó khăn.
Ví dụ:
- Hai bên kết hôn tại Việt Nam;
- Sau đó người chồng về nước;
- Hai bên mất liên lạc;
- Người vợ không biết địa chỉ hiện tại của chồng.
Trong trường hợp này, người yêu cầu nên cung cấp cho Tòa án tất cả thông tin mình biết, chẳng hạn:
- Họ tên đầy đủ;
- Quốc tịch;
- Ngày tháng năm sinh;
- Số hộ chiếu nếu biết;
- Địa chỉ cuối cùng;
- Nơi làm việc trước đây;
- Số điện thoại;
- Email;
- Thông tin người thân;
- Các tài liệu liên quan.
Không nên tự ý cung cấp địa chỉ không chính xác.
Tùy từng trường hợp, Tòa án sẽ xem xét việc xác minh, thông báo và áp dụng thủ tục tố tụng phù hợp.
Người ở nước ngoài không đồng ý ly hôn thì có ly hôn được không?
Câu trả lời là: Có thể.
Nếu chỉ một bên muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân, người đó có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương.
Việc người đang ở nước ngoài không đồng ý không mặc nhiên làm cho người còn lại mất quyền yêu cầu ly hôn.
Tòa án sẽ xem xét tình trạng hôn nhân thực tế và các căn cứ ly hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
Người yêu cầu cần chứng minh những vấn đề liên quan đến tình trạng hôn nhân, đặc biệt trong trường hợp cho rằng quan hệ vợ chồng đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Người ở nước ngoài không về Việt Nam thì Tòa án có giải quyết không?
Câu trả lời là: Có thể.
Việc một bên không về Việt Nam không đồng nghĩa với việc vụ án không thể tiếp tục.
Tòa án sẽ thực hiện các thủ tục cần thiết để bảo đảm người đang ở nước ngoài được biết về vụ án và có cơ hội thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình.
Tùy từng trường hợp, việc tống đạt có thể phải thực hiện theo cơ chế phù hợp với quy định pháp luật và điều ước quốc tế có liên quan.
Nếu đáp ứng các điều kiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án có thể tiến hành xét xử vắng mặt đương sự ở nước ngoài.
Người ở nước ngoài không nhận giấy tờ ly hôn thì sao?
Người đang ở nước ngoài có thể không nhận giấy tờ hoặc không phản hồi thông báo của Tòa án.
Trong trường hợp này, cần phân biệt:
- Không nhận do không có mặt tại địa chỉ;
- Từ chối nhận;
- Không phản hồi;
- Không xác định được địa chỉ;
- Đã thay đổi nơi cư trú.
Tòa án sẽ căn cứ kết quả tống đạt và các quy định tố tụng để xử lý.
Người yêu cầu ly hôn không nên tự ý cho rằng “người kia không nhận giấy tờ thì Tòa án không giải quyết được”.
Ngược lại, cũng không nên hiểu rằng “người kia không nhận thì Tòa án lập tức xử vắng mặt”.
Tòa án vẫn phải tuân thủ các thủ tục tố tụng cần thiết.
Ly hôn với người đang ở nước ngoài mất bao lâu?
Không có một khoảng thời gian cố định cho tất cả các trường hợp.
Thời gian giải quyết phụ thuộc vào:
- Người đang ở nước ngoài là công dân Việt Nam hay người nước ngoài;
- Người đó đang cư trú tại quốc gia nào;
- Có xác định được địa chỉ hay không;
- Người đó có hợp tác hay không;
- Có phải thực hiện ủy thác tư pháp hay không;
- Có tranh chấp về con chung không;
- Có tranh chấp tài sản không;
- Hồ sơ có đầy đủ hay không;
- Có cần thu thập chứng cứ ở nước ngoài không.
Trong trường hợp người đang ở nước ngoài có địa chỉ rõ ràng, hồ sơ đầy đủ và hợp tác thì việc giải quyết có thể thuận lợi hơn.
Ngược lại, trường hợp không xác định được địa chỉ hoặc phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến nước ngoài thì thời gian có thể kéo dài.
Ly hôn với người đang ở nước ngoài có cần ủy thác tư pháp không?
Câu trả lời là: Có thể có, tùy từng vụ việc.
Ủy thác tư pháp có thể phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài, chẳng hạn khi cần thực hiện một số hoạt động tố tụng tại nước ngoài.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ án ly hôn có người đang ở nước ngoài đều có cách xử lý giống nhau.
Việc có phải thực hiện ủy thác tư pháp hay không phụ thuộc vào:
- Quốc gia nơi đương sự đang cư trú;
- Địa chỉ của đương sự;
- Nội dung cần thực hiện;
- Điều ước quốc tế có liên quan;
- Quy định của pháp luật Việt Nam;
- Tình trạng hợp tác của đương sự.
Đây cũng là một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể đến thời gian giải quyết.
Nếu có con chung thì giải quyết thế nào?
Nếu vợ chồng có con chung, khi ly hôn cần giải quyết vấn đề người trực tiếp nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng nếu có yêu cầu.
Tòa án sẽ xem xét quyền lợi về mọi mặt của con theo quy định pháp luật.
Trường hợp một bên đang ở nước ngoài, cần làm rõ:
- Con đang sống với ai;
- Nơi cư trú hiện tại của con;
- Điều kiện chăm sóc con của mỗi bên;
- Khả năng cấp dưỡng;
- Việc thăm nom con;
- Có yêu cầu đưa con ra nước ngoài hay không.
Nếu có tranh chấp về con, người yêu cầu nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và môi trường sống phù hợp cho con.
Nếu có tài sản chung thì giải quyết thế nào?
Người yêu cầu có thể đề nghị Tòa án giải quyết tài sản chung khi ly hôn nếu tài sản thuộc phạm vi thẩm quyền.
Tài sản có thể bao gồm:
- Nhà đất tại Việt Nam;
- Xe ô tô;
- Tiền gửi;
- Cổ phần;
- Phần vốn góp;
- Các tài sản có giá trị khác.
Nếu tài sản nằm ở nước ngoài, đặc biệt là bất động sản ở nước ngoài, cần xác định thẩm quyền và pháp luật áp dụng một cách cụ thể.
Theo Luật Hôn nhân và gia đình, việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn được thực hiện theo pháp luật của nước nơi có bất động sản.
Vì vậy, nếu vợ chồng có tài sản ở nước ngoài, người yêu cầu nên được tư vấn riêng trước khi đưa yêu cầu phân chia tài sản vào vụ án.
Các bước thực hiện ly hôn với người đang ở nước ngoài
Có thể khái quát quy trình như sau:
Bước 1: Xác định thông tin của hai vợ chồng
Xác định quốc tịch, nơi cư trú và tình trạng hôn nhân.
Bước 2: Xác định hình thức ly hôn
Xác định thuận tình hay đơn phương.
Bước 3: Xác định Tòa án có thẩm quyền
Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với vụ án có yếu tố nước ngoài.
Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ
Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết.
Bước 5: Nộp hồ sơ
Nộp hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền.
Bước 6: Tòa án thụ lý
Tòa án kiểm tra hồ sơ và thực hiện thủ tục thụ lý theo quy định.
Bước 7: Tống đạt cho người ở nước ngoài
Tòa án thực hiện thủ tục thông báo, tống đạt văn bản tố tụng.
Bước 8: Giải quyết vụ án
Tòa án tiến hành các thủ tục cần thiết, xem xét chứng cứ và ý kiến của các bên.
Bước 9: Xét xử hoặc giải quyết theo thủ tục phù hợp
Nếu đủ điều kiện, Tòa án tiến hành phiên tòa hoặc phiên họp.
Bước 10: Nhận bản án hoặc quyết định
Sau khi hoàn tất, người yêu cầu nhận bản án hoặc quyết định giải quyết ly hôn theo quy định.
Làm thế nào để hạn chế việc ly hôn bị kéo dài?
Nếu muốn quá trình giải quyết thuận lợi hơn, người yêu cầu nên:
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ
Kiểm tra giấy tờ trước khi nộp để hạn chế việc phải bổ sung nhiều lần.
Cung cấp chính xác địa chỉ của người ở nước ngoài
Nếu biết địa chỉ hiện tại, nên cung cấp đầy đủ cho Tòa án.
Cung cấp thông tin liên lạc
Số điện thoại, email, địa chỉ nơi làm việc hoặc các thông tin khác có thể hỗ trợ việc xác minh trong phạm vi pháp luật cho phép.
Xác định rõ yêu cầu về con và tài sản
Nếu không yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản thì cần thể hiện rõ. Nếu có yêu cầu thì nên chuẩn bị tài liệu chứng minh quyền sở hữu và nguồn gốc tài sản.
Thực hiện đầy đủ yêu cầu của Tòa án
Khi được yêu cầu bổ sung giấy tờ hoặc thông tin, người yêu cầu nên thực hiện đúng thời hạn.
Dịch vụ tư vấn ly hôn với người đang ở nước ngoài tại RB Law
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý đối với các trường hợp ly hôn với người đang ở nước ngoài.
RB Law có thể hỗ trợ:
- Tư vấn điều kiện ly hôn có yếu tố nước ngoài;
- Tư vấn đơn phương ly hôn;
- Tư vấn thuận tình ly hôn;
- Xác định Tòa án có thẩm quyền;
- Tư vấn hồ sơ ly hôn;
- Tư vấn trường hợp người nước ngoài đang ở nước ngoài;
- Tư vấn trường hợp người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài;
- Tư vấn trường hợp không xác định được địa chỉ;
- Tư vấn trường hợp người ở nước ngoài không hợp tác;
- Tư vấn thủ tục tống đạt giấy tờ;
- Tư vấn vấn đề nuôi con và cấp dưỡng;
- Tư vấn phân chia tài sản;
- Tư vấn giấy tờ được cấp tại nước ngoài;
- Hỗ trợ khách hàng trong quá trình giải quyết vụ việc theo phạm vi dịch vụ pháp lý.
Mỗi vụ án có yếu tố nước ngoài có những đặc điểm riêng. Vì vậy, việc kiểm tra hồ sơ cụ thể trước khi tiến hành thủ tục sẽ giúp xác định phương án phù hợp hơn.
Làm thế nào để ly hôn với người đang ở nước ngoài?
Người đang ở Việt Nam vẫn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn nếu vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam và đáp ứng các điều kiện pháp luật.
Quy trình cơ bản gồm xác định thẩm quyền, chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn, thực hiện thủ tục tống đạt cho người ở nước ngoài, giải quyết các vấn đề về hôn nhân, con chung và tài sản, sau đó nhận bản án hoặc quyết định của Tòa án.
Đặc biệt, nếu người ở nước ngoài không đồng ý ly hôn, không về Việt Nam, không nhận giấy tờ hoặc không xác định được địa chỉ, vụ việc có thể phát sinh thêm thủ tục và thời gian giải quyết.
Nếu bạn đang cần thực hiện ly hôn với người đang ở nước ngoài, hãy liên hệ Công Ty Luật TNHH RB Law để được tư vấn và đánh giá hồ sơ cụ thể, từ đó xác định hướng giải quyết phù hợp.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin pháp lý mang tính tham khảo. Thẩm quyền, hồ sơ, thủ tục và thời gian giải quyết thực tế có thể khác nhau tùy thuộc vào quốc tịch, nơi cư trú, tình trạng hợp tác của các bên, con chung, tài sản và các tình tiết cụ thể của từng vụ việc.
