Ai có quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn? Đây là câu hỏi được nhiều cha mẹ quan tâm khi cuộc hôn nhân chấm dứt nhưng vẫn còn con chung. Đặc biệt, khi con đã trên 10 tuổi, nhiều người cho rằng con có quyền tự quyết định sẽ sống với cha hay mẹ. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, khi cha mẹ ly hôn, việc xác định người trực tiếp nuôi con trước hết có thể do cha mẹ thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Như vậy, con trên 10 tuổi có quyền bày tỏ nguyện vọng về việc muốn sống với cha hay mẹ, nhưng không có nghĩa là con được tự mình quyết định người nuôi dưỡng.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích chi tiết quy định về quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn, những yếu tố Tòa án xem xét và cách cha mẹ chuẩn bị nếu xảy ra tranh chấp quyền nuôi con.
Ai có quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn?
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con.
Nếu cha mẹ không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Đặc biệt, khoản 2 Điều 81 quy định:
Con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
Do đó, đối với con trên 10 tuổi, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con khi quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.
Tuy nhiên, cần lưu ý:
Con trên 10 tuổi không mặc nhiên có quyền tự quyết định mình sẽ ở với ai.
Nguyện vọng của con là một trong những căn cứ để Tòa án xem xét cùng với các điều kiện khác của cha và mẹ.
Con trên 10 tuổi có được tự chọn ở với bố hoặc mẹ không?
Câu trả lời là: Không hoàn toàn.
Con trên 10 tuổi có quyền trình bày nguyện vọng của mình với Tòa án, chẳng hạn:
- Muốn sống với bố;
- Muốn sống với mẹ;
- Muốn tiếp tục ở nơi đang sinh sống;
- Muốn tiếp tục học tại trường hiện tại;
- Muốn được ở gần anh chị em hoặc người thân.
Tuy nhiên, Tòa án không chỉ dựa vào câu trả lời của con để quyết định.
Ví dụ, con 11 tuổi nói muốn ở với bố vì bố cho con sử dụng điện thoại thoải mái. Trong khi đó, bố thường xuyên đi công tác, không có thời gian chăm sóc con và môi trường sống không ổn định.
Trong trường hợp này, việc con có nguyện vọng ở với bố không đồng nghĩa với việc Tòa án chắc chắn giao con cho bố.
Tòa án vẫn phải xem xét quyền lợi tổng thể của con.
Vì sao con từ đủ 7 tuổi phải được xem xét nguyện vọng?
Trẻ từ đủ 7 tuổi thường đã có khả năng nhận thức và bày tỏ ý kiến rõ hơn về môi trường sống, việc học tập và mối quan hệ với cha mẹ.
Việc xem xét nguyện vọng của con nhằm bảo đảm rằng tiếng nói của trẻ được quan tâm trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Đối với con trên 10 tuổi, nguyện vọng có thể càng rõ ràng hơn. Trẻ có thể đã có:
- Môi trường học tập ổn định;
- Bạn bè;
- Các mối quan hệ xã hội;
- Thói quen sinh hoạt;
- Mong muốn về nơi ở;
- Sự gắn bó với cha hoặc mẹ.
Tuy nhiên, Tòa án vẫn phải đánh giá nguyện vọng đó một cách khách quan, tránh trường hợp trẻ bị cha hoặc mẹ tác động, ép buộc hoặc định hướng.
Con 10 tuổi muốn ở với mẹ thì mẹ có chắc chắn được nuôi không?
Câu trả lời là: Không chắc chắn.
Nếu con 10 tuổi muốn ở với mẹ thì đây là một yếu tố quan trọng được Tòa án xem xét.
Tuy nhiên, Tòa án còn phải đánh giá:
- Điều kiện kinh tế của mẹ;
- Chỗ ở của mẹ;
- Thời gian mẹ có thể chăm sóc con;
- Điều kiện học tập;
- Môi trường sống;
- Khả năng giáo dục;
- Sự ổn định trong cuộc sống của con;
- Điều kiện của người cha;
- Các yếu tố khác liên quan đến quyền lợi của con.
Nếu mẹ có điều kiện phù hợp và nguyện vọng của con là tự nguyện, ổn định, phù hợp với quyền lợi của con thì đây có thể là yếu tố thuận lợi cho mẹ.
Con 10 tuổi muốn ở với bố thì bố có được quyền nuôi con không?
Câu trả lời là: Có thể.
Pháp luật không quy định mẹ luôn được ưu tiên nuôi con trên 10 tuổi.
Nếu con có nguyện vọng sống với bố và bố có điều kiện tốt để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì Tòa án có thể giao con cho bố.
Ví dụ, người bố:
- Có công việc ổn định;
- Có chỗ ở ổn định;
- Có thời gian chăm sóc con;
- Có điều kiện bảo đảm việc học tập;
- Có mối quan hệ tốt với con;
- Không có hành vi gây ảnh hưởng xấu đến con;
thì đây có thể là những yếu tố có lợi khi Tòa án xem xét quyền nuôi con.
Tòa án căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định ai nuôi con trên 10 tuổi?
Nguyện vọng của con chỉ là một trong những yếu tố được xem xét.
Tòa án có thể đánh giá tổng thể điều kiện của cha và mẹ.
Điều kiện về kinh tế
Thu nhập của cha và mẹ là một yếu tố cần xem xét.
Có thể bao gồm:
- Tiền lương;
- Thu nhập từ kinh doanh;
- Thu nhập từ tài sản;
- Các nguồn thu nhập hợp pháp khác.
Tuy nhiên, người có thu nhập cao hơn không mặc nhiên được quyền nuôi con.
Điều kiện về chỗ ở
Tòa án có thể xem xét:
- Nhà ở có ổn định không;
- Môi trường sống có phù hợp với trẻ không;
- Khoảng cách đến trường;
- Điều kiện sinh hoạt của trẻ.
Điều kiện về thời gian chăm sóc
Đây là yếu tố rất quan trọng.
Một người có thu nhập cao nhưng thường xuyên đi công tác, làm việc xa nhà và không có thời gian trực tiếp chăm sóc con chưa chắc có lợi thế hơn người có thu nhập thấp hơn nhưng có thời gian đồng hành cùng con.
Điều kiện học tập
Tòa án có thể xem xét:
- Con đang học trường nào;
- Việc thay đổi nơi ở có ảnh hưởng đến việc học không;
- Cha hoặc mẹ có khả năng hỗ trợ việc học của con không.
Mối quan hệ giữa cha, mẹ và con
Sự gắn bó về tình cảm cũng là yếu tố cần được cân nhắc.
Nếu con có mối quan hệ ổn định với một bên và việc thay đổi môi trường sống có thể gây ảnh hưởng lớn thì đây có thể là vấn đề được xem xét.
Tòa án có trực tiếp hỏi con 10 tuổi muốn ở với ai không?
Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên.
Việc ghi nhận nguyện vọng của con phải bảo đảm phù hợp với quy định tố tụng và tránh gây áp lực không cần thiết cho trẻ.
Cha mẹ không nên:
- Ép con phải chọn mình;
- Dạy con phải trả lời thế nào;
- Đe dọa nếu con chọn người kia;
- Hứa hẹn vật chất để con lựa chọn;
- Nói xấu người còn lại trước mặt con.
Mục đích của việc xem xét nguyện vọng là để bảo vệ quyền lợi của trẻ chứ không phải biến trẻ thành người đứng giữa cuộc tranh chấp của cha mẹ.
Con trên 10 tuổi có quyền quyết định hoàn toàn người nuôi mình không?
Câu trả lời là: Không.
Đây là điểm rất nhiều người hiểu nhầm.
Pháp luật quy định Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên, chứ không quy định con từ 7, 10 hay 15 tuổi được tự mình quyết định người trực tiếp nuôi.
Vì vậy:
Con trên 10 tuổi có quyền được lắng nghe nhưng không có quyền tự mình quyết định kết quả vụ án ly hôn.
Quyết định cuối cùng thuộc về Tòa án nếu cha mẹ không thể tự thỏa thuận.
Nếu con trên 10 tuổi muốn ở với bố nhưng mẹ có điều kiện tốt hơn thì ai được nuôi?
Không thể kết luận chỉ dựa trên một yếu tố.
Tòa án sẽ cân nhắc đồng thời:
- Nguyện vọng của con;
- Điều kiện của bố;
- Điều kiện của mẹ;
- Môi trường sống;
- Điều kiện học tập;
- Thời gian chăm sóc;
- Mối quan hệ giữa con và cha mẹ;
- Quyền lợi về mọi mặt của con.
Nếu nguyện vọng của con phù hợp với điều kiện thực tế và việc giao con cho bố bảo đảm quyền lợi tốt hơn thì bố có thể được giao trực tiếp nuôi.
Ngược lại, nếu con muốn ở với bố nhưng việc giao con cho bố gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của con thì Tòa án có thể quyết định giao con cho mẹ.
Người có thu nhập cao hơn có chắc chắn được nuôi con trên 10 tuổi?
Câu trả lời là: Không.
Đây là một quan niệm khá phổ biến nhưng không chính xác.
Ví dụ:
Người cha có thu nhập 50 triệu đồng/tháng nhưng thường xuyên đi làm xa.
Người mẹ có thu nhập 15 triệu đồng/tháng nhưng có thời gian trực tiếp chăm sóc con, chỗ ở ổn định và thuận tiện cho việc học tập của con.
Trong trường hợp này, thu nhập của cha cao hơn không có nghĩa cha chắc chắn được nuôi con.
Tòa án xem xét quyền lợi về mọi mặt của con, chứ không chỉ dựa trên số tiền mà cha hoặc mẹ kiếm được.
Không có nhà riêng có được quyền nuôi con trên 10 tuổi không?
Câu trả lời là: Có thể.
Việc có nhà riêng không phải điều kiện bắt buộc để được trực tiếp nuôi con.
Người đang thuê nhà vẫn có thể được giao nuôi con nếu chứng minh được:
- Chỗ ở ổn định;
- Môi trường sống phù hợp;
- Có khả năng chăm sóc con;
- Có nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu của con;
- Có khả năng bảo đảm việc học tập và sinh hoạt của trẻ.
Do đó, nếu tranh chấp quyền nuôi con, không nên chỉ tập trung chứng minh mình có tài sản mà cần chứng minh khả năng tạo dựng môi trường sống tốt cho con.
Nếu cả bố và mẹ đều muốn nuôi con trên 10 tuổi thì phải làm sao?
Nếu cả hai đều yêu cầu được trực tiếp nuôi con và không thể thỏa thuận, Tòa án sẽ giải quyết tranh chấp.
Cha hoặc mẹ muốn được giao nuôi con nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện thực tế của mình.
Hồ sơ có thể bao gồm:
- Giấy tờ chứng minh thu nhập;
- Hợp đồng lao động;
- Giấy tờ về chỗ ở;
- Tài liệu về điều kiện học tập của con;
- Các tài liệu chứng minh thời gian chăm sóc con;
- Tài liệu chứng minh sự gắn bó với con;
- Các chứng cứ khác liên quan đến quyền lợi của con.
Nếu có căn cứ cho rằng người còn lại không đủ điều kiện chăm sóc con thì cần cung cấp chứng cứ hợp pháp cho Tòa án.
Có nên để con tự chọn bố hay mẹ khi ly hôn?
Câu trả lời là: Cha mẹ không nên đặt con vào tình thế phải lựa chọn giữa bố và mẹ.
Câu hỏi như:
“Con muốn ở với bố hay mẹ?”
có thể tạo áp lực rất lớn cho trẻ.
Nhiều trẻ yêu thương cả cha và mẹ nên việc buộc phải lựa chọn có thể khiến trẻ cảm thấy:
- Có lỗi;
- Lo lắng;
- Sợ làm mất lòng một bên;
- Sợ cha hoặc mẹ buồn;
- Không biết phải trả lời thế nào.
Cha mẹ nên tôn trọng ý kiến của con nhưng không biến con thành người quyết định cuộc tranh chấp.
Cha mẹ có được nói xấu nhau trước mặt con không?
Câu trả lời là: Cha mẹ nên tuyệt đối hạn chế việc nói xấu, xúc phạm hoặc hạ thấp người còn lại trước mặt con.
Ngay cả khi vợ chồng đang có tranh chấp, trẻ vẫn có thể có tình cảm với cả bố và mẹ.
Việc liên tục nói:
- “Bố con là người xấu”;
- “Mẹ con không tốt”;
- “Bố/mẹ không yêu con”;
có thể khiến trẻ rơi vào trạng thái xung đột tâm lý.
Tốt nhất, cha mẹ nên tách vấn đề pháp lý của người lớn khỏi mối quan hệ tình cảm của con với cha và mẹ.
Người không được nuôi con trên 10 tuổi có được gặp con không?
Câu trả lời là: Có.
Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở theo quy định pháp luật.
Việc cha hoặc mẹ không được giao trực tiếp nuôi con không đồng nghĩa với việc mất quyền làm cha hoặc làm mẹ.
Cha mẹ có thể thỏa thuận lịch thăm nom phù hợp với:
- Lịch học;
- Hoạt động ngoại khóa;
- Thời gian nghỉ;
- Khoảng cách nơi ở;
- Điều kiện thực tế.
Người không trực tiếp nuôi con đồng thời có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định.
Nếu con trên 10 tuổi không muốn gặp người không trực tiếp nuôi thì sao?
Đây là vấn đề cần xem xét thận trọng.
Không nên ngay lập tức kết luận rằng người trực tiếp nuôi con có quyền ngăn cản việc thăm nom chỉ vì con nói không muốn gặp.
Cần tìm hiểu nguyên nhân:
- Con thực sự không muốn gặp?
- Con đang bị tác động tâm lý?
- Có xảy ra mâu thuẫn giữa cha/mẹ và con?
- Có hành vi nào của người không trực tiếp nuôi gây ảnh hưởng đến con?
- Hay con bị một bên tác động?
Việc giải quyết cần đặt quyền lợi và sự an toàn của trẻ lên hàng đầu.
Có thể thay đổi người nuôi con sau khi con trên 10 tuổi không?
Câu trả lời là: Có thể, nếu có căn cứ theo quy định pháp luật.
Sau khi ly hôn, nếu người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận phù hợp với lợi ích của con thì có thể yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con tiếp tục là một yếu tố cần được xem xét.
Ví dụ, con hiện 11 tuổi đang sống với mẹ nhưng điều kiện của mẹ thay đổi nghiêm trọng, không còn khả năng trực tiếp chăm sóc con; trong khi cha có điều kiện phù hợp hơn. Khi đó, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con có thể được xem xét theo quy định pháp luật.
Những sai lầm cha mẹ cần tránh khi tranh chấp quyền nuôi con trên 10 tuổi
Ép con lựa chọn
Đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất.
Mua chuộc con bằng vật chất
Việc hứa mua điện thoại, xe, tiền hoặc những lợi ích vật chất để con lựa chọn mình có thể khiến tình trạng tranh chấp trở nên phức tạp.
Nói xấu người còn lại
Điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ và mối quan hệ giữa trẻ với cha hoặc mẹ.
Cản trở quyền thăm nom
Người trực tiếp nuôi con không nên tùy tiện cản trở người còn lại gặp con.
Chỉ chứng minh mình có tiền
Điều kiện kinh tế quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định quyền nuôi con.
Không quan tâm đến việc học và sinh hoạt của con
Cha mẹ cần chứng minh khả năng chăm sóc thực tế chứ không chỉ đưa ra mong muốn được nuôi con.
Làm thế nào để tăng khả năng được Tòa án giao nuôi con trên 10 tuổi?
Không có cách nào bảo đảm chắc chắn một bên sẽ được quyền nuôi con. Tuy nhiên, cha hoặc mẹ có thể chuẩn bị tốt hơn bằng cách chứng minh mình có điều kiện phù hợp.
Ổn định về chỗ ở
Có nơi ở phù hợp, ổn định và an toàn cho trẻ.
Có nguồn thu nhập hợp pháp
Có khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của con.
Có thời gian chăm sóc
Chứng minh khả năng đưa đón, chăm sóc và đồng hành cùng con.
Duy trì việc học của con
Nếu có thể, nên hạn chế những thay đổi không cần thiết về trường học và môi trường sống.
Có mối quan hệ tốt với con
Sự gắn bó và chăm sóc thực tế có ý nghĩa quan trọng.
Tôn trọng nguyện vọng của con
Không ép buộc hoặc định hướng con phải lựa chọn một bên.
Công Ty Luật TNHH RB Law tư vấn quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn
Tranh chấp quyền nuôi con là vấn đề nhạy cảm, đặc biệt khi con đã trên 10 tuổi và có nhận thức tương đối rõ về hoàn cảnh gia đình.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý về:
- Tư vấn ai có quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn;
- Tư vấn quyền nuôi con từ đủ 7 tuổi;
- Tư vấn tranh chấp quyền nuôi con;
- Tư vấn điều kiện giành quyền nuôi con;
- Tư vấn nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Tư vấn quyền thăm nom con;
- Tư vấn thay đổi người trực tiếp nuôi con;
- Tư vấn ly hôn thuận tình, ly hôn đơn phương;
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và chứng cứ;
- Hỗ trợ giải quyết tranh chấp hôn nhân và gia đình.
Ai có quyền nuôi con trên 10 tuổi khi ly hôn?
Pháp luật không quy định con trên 10 tuổi được tự quyết định người trực tiếp nuôi mình. Nếu cha mẹ không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con.
Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, trong đó có con trên 10 tuổi, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con. Tuy nhiên, nguyện vọng này không phải là căn cứ duy nhất. Tòa án còn đánh giá điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc, môi trường học tập, khả năng giáo dục và nhiều yếu tố thực tế khác.
Vì vậy, nếu con 10, 11, 12 hoặc 13 tuổi muốn ở với bố hoặc mẹ thì cha mẹ không nên hiểu rằng người được con lựa chọn chắc chắn sẽ được quyền nuôi. Quyết định cuối cùng phải bảo đảm quyền lợi tốt nhất về mọi mặt của con.
Quan trọng hơn, cha mẹ nên tránh ép con đứng về một phía, không nói xấu nhau trước mặt con và không sử dụng con như công cụ trong cuộc tranh chấp. Dù hôn nhân chấm dứt, trách nhiệm của cha mẹ đối với con vẫn tiếp tục.
Nếu đang có tranh chấp về quyền nuôi con trên 10 tuổi, việc chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ và phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp ngay từ đầu có thể giúp quá trình giải quyết vụ việc thuận lợi hơn.
Công Ty Luật TNHH RB Law sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong các vấn đề về ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng và tranh chấp hôn nhân gia đình.
