Khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không? Đây là vấn đề được nhiều cha mẹ quan tâm, đặc biệt khi vợ chồng có tranh chấp về quyền nuôi con. Không ít người cho rằng nếu con muốn ở với bố hoặc mẹ thì Tòa án sẽ phải giao con cho người đó. Tuy nhiên, pháp luật quy định vấn đề này cụ thể hơn.
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, nếu cha mẹ không thỏa thuận được về người trực tiếp nuôi con thì Tòa án sẽ quyết định dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con. Đặc biệt, đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Như vậy, việc hỏi hoặc xem xét ý kiến của con phụ thuộc vào độ tuổi. Tuy nhiên, ý kiến của con không đồng nghĩa với quyền tự quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích chi tiết khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không, con bao nhiêu tuổi thì được xem xét nguyện vọng và ý kiến của con có quyết định quyền nuôi con hay không.
Khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không?
Câu trả lời là: Có, nhưng không phải mọi trường hợp đều phải hỏi ý kiến của con.
Theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, trong trường hợp cha mẹ không thỏa thuận được về người trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Đồng thời:
“Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.”
Do đó:
- Con dưới 7 tuổi: pháp luật không quy định bắt buộc phải xem xét nguyện vọng của con theo quy định này;
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên: Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con;
- Con trên 10 tuổi: cũng phải được xem xét nguyện vọng nếu tranh chấp quyền nuôi con.
Điều quan trọng là xem xét nguyện vọng không có nghĩa là giao quyền quyết định hoàn toàn cho trẻ.
Con bao nhiêu tuổi thì khi ly hôn phải hỏi ý kiến?
Mốc tuổi pháp luật đặc biệt lưu ý là đủ 7 tuổi.
Nếu con đã đủ 7 tuổi trở lên và cha mẹ không thỏa thuận được người trực tiếp nuôi con thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Ví dụ:
- Con 5 tuổi → không thuộc trường hợp bắt buộc phải xem xét nguyện vọng theo khoản 2 Điều 81;
- Con 7 tuổi → Tòa án phải xem xét nguyện vọng;
- Con 8 tuổi → phải xem xét;
- Con 10 tuổi → phải xem xét;
- Con 15 tuổi → vẫn phải xem xét.
Như vậy, không phải đến 10 tuổi hay 15 tuổi mới được nói lên mong muốn của mình.
Mốc pháp lý quan trọng là đủ 7 tuổi.
Con dưới 7 tuổi có được hỏi ý kiến khi cha mẹ ly hôn không?
Pháp luật không cấm việc tìm hiểu ý kiến của trẻ dưới 7 tuổi.
Tuy nhiên, đối với việc quyết định người trực tiếp nuôi con, quy định tại Điều 81 chỉ đặt ra yêu cầu phải xem xét nguyện vọng đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên.
Với trẻ nhỏ, khả năng nhận thức và diễn đạt có thể chưa đầy đủ. Vì vậy, Tòa án chủ yếu xem xét các yếu tố liên quan đến quyền lợi của trẻ như:
- Độ tuổi;
- Điều kiện chăm sóc;
- Điều kiện nuôi dưỡng;
- Chỗ ở;
- Môi trường sống;
- Điều kiện học tập;
- Khả năng giáo dục của cha, mẹ.
Đặc biệt, nếu con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có quy định riêng về người trực tiếp nuôi con.
Con từ đủ 7 tuổi có quyền lựa chọn bố hoặc mẹ không?
Câu trả lời là: Không hoàn toàn.
Đây là điểm cần phân biệt rõ.
Pháp luật quy định Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên, chứ không quy định rằng trẻ từ đủ 7 tuổi có quyền tự quyết định người trực tiếp nuôi mình.
Ví dụ, con 8 tuổi nói: Con muốn ở với mẹ.
Đây là nguyện vọng mà Tòa án phải xem xét.
Tuy nhiên, Tòa án còn phải đánh giá:
- Mẹ có đủ điều kiện chăm sóc con không?
- Chỗ ở của mẹ có ổn định không?
- Việc học của con có được bảo đảm không?
- Người cha có điều kiện tốt hơn không?
- Nguyện vọng của con có tự nguyện hay bị tác động không?
- Phương án nào phù hợp hơn với quyền lợi của con?
Vì vậy, nguyện vọng của con rất quan trọng nhưng không phải căn cứ duy nhất.
Con 10 tuổi muốn ở với mẹ thì mẹ có chắc chắn được nuôi không?
Câu trả lời là: Không chắc chắn.
Nếu con 10 tuổi có nguyện vọng sống với mẹ thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng đó.
Tuy nhiên, Tòa án vẫn phải đánh giá toàn bộ hoàn cảnh.
Chẳng hạn:
- Mẹ có thu nhập ổn định;
- Có chỗ ở phù hợp;
- Có thời gian chăm sóc con;
- Con đang học gần nơi ở của mẹ;
- Mối quan hệ giữa mẹ và con tốt.
Những yếu tố này có thể khiến nguyện vọng của con ở với mẹ phù hợp với quyền lợi của con.
Ngược lại, nếu người mẹ không có điều kiện chăm sóc con hoặc môi trường sống không phù hợp thì việc con muốn ở với mẹ chưa chắc dẫn đến kết quả mẹ được giao trực tiếp nuôi con.
Con 12 tuổi muốn ở với bố thì bố có được nuôi con không?
Câu trả lời là: Có thể.
Pháp luật không quy định người mẹ luôn được ưu tiên nuôi con khi con đã trên 7 tuổi.
Nếu con 12 tuổi có nguyện vọng ở với bố và bố có điều kiện phù hợp để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì Tòa án có thể xem xét giao con cho bố.
Các yếu tố có thể có lợi cho người bố gồm:
- Có công việc ổn định;
- Có chỗ ở ổn định;
- Có thời gian chăm sóc con;
- Có điều kiện học tập phù hợp cho con;
- Có quan hệ tốt với con;
- Có khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của con.
Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc đánh giá toàn diện quyền lợi của trẻ.
Tòa án có bắt buộc phải hỏi con muốn ở với ai?
Không nên hiểu quy định “phải xem xét nguyện vọng của con” thành việc trong mọi trường hợp Tòa án bắt buộc phải đặt đúng một câu hỏi: Con muốn ở với bố hay mẹ?
Điều quan trọng là Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con theo quy định pháp luật và bảo đảm việc này phù hợp với hoàn cảnh, độ tuổi, nhận thức của trẻ.
Việc tìm hiểu nguyện vọng cần hạn chế tối đa việc gây áp lực tâm lý cho trẻ.
Đặc biệt, cha mẹ không nên tìm cách hướng dẫn con phải trả lời theo ý mình.
Ý kiến của con có quyết định ai được quyền nuôi con không?
Câu trả lời là: Không.
Đây là vấn đề cần nhấn mạnh khi giải đáp câu hỏi khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không.
Ý kiến của con là một căn cứ quan trọng, nhưng quyết định người trực tiếp nuôi con còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Tòa án phải xem xét quyền lợi về mọi mặt của con.
Ví dụ, nếu con muốn ở với mẹ nhưng mẹ:
- Không có khả năng trực tiếp chăm sóc;
- Thường xuyên đi xa;
- Không có môi trường sống ổn định;
- Có hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng đến con;
thì Tòa án có thể cân nhắc phương án khác nếu phương án đó bảo đảm quyền lợi của trẻ tốt hơn.
Tòa án xem xét những gì ngoài ý kiến của con?
Khi giải quyết tranh chấp quyền nuôi con, Tòa án có thể xem xét nhiều yếu tố.
Điều kiện kinh tế
Bao gồm:
- Thu nhập;
- Công việc;
- Khả năng đáp ứng chi phí sinh hoạt;
- Khả năng bảo đảm học tập và chăm sóc y tế cho con.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa chắc chắn được nuôi con.
Chỗ ở
Tòa án có thể xem xét nơi ở có:
- Ổn định;
- An toàn;
- Phù hợp với trẻ;
- Thuận tiện cho việc học tập hay không.
Thời gian chăm sóc
Một người có nhiều thời gian trực tiếp chăm sóc con có thể có lợi thế hơn người thường xuyên đi công tác hoặc làm việc xa.
Điều kiện giáo dục
Khả năng hỗ trợ con học tập và phát triển cũng là yếu tố cần cân nhắc.
Mối quan hệ giữa cha mẹ và con
Sự gắn bó, chăm sóc và quan tâm thực tế giữa cha, mẹ với con cũng có ý nghĩa trong quá trình xem xét.
Tại sao không nên ép con chọn bố hoặc mẹ?
Ly hôn vốn đã là một thay đổi lớn đối với trẻ. Việc bắt con phải lựa chọn giữa hai người mà trẻ đều yêu thương có thể tạo ra áp lực tâm lý.
Cha mẹ không nên nói:
“Con phải chọn bố hoặc mẹ.”
Hoặc:
“Nếu con chọn mẹ thì bố sẽ không yêu con nữa.”
Những lời nói như vậy có thể khiến trẻ:
- Lo sợ;
- Cảm thấy có lỗi;
- Mất cân bằng cảm xúc;
- Sợ làm tổn thương cha hoặc mẹ.
Tốt hơn hết, cha mẹ nên để con hiểu rằng:
Dù sống với ai, con vẫn được cả bố và mẹ yêu thương, chăm sóc và có trách nhiệm với con.
Cha mẹ có được tác động để con chọn mình không?
Câu trả lời là: Không nên.
Cha mẹ không nên:
- Dạy con phải trả lời thế nào;
- Ép con nói xấu người còn lại;
- Hứa hẹn tiền hoặc quà nếu con chọn mình;
- Đe dọa nếu con chọn người kia;
- Dùng con làm người cung cấp thông tin về cha hoặc mẹ.
Nếu nguyện vọng của trẻ bị tác động mạnh bởi một bên thì việc xem xét nguyện vọng đó cần được đánh giá thận trọng.
Mục tiêu của pháp luật là bảo vệ quyền lợi của trẻ, không phải tạo điều kiện để một bên giành lợi thế bằng cách tác động vào tâm lý của con.
Cha mẹ có thể tự thỏa thuận người nuôi con mà không cần hỏi con không?
Câu trả lời là: Có thể, nếu cha mẹ tự thỏa thuận được về người trực tiếp nuôi con và thỏa thuận phù hợp với quyền lợi của con.
Theo quy định pháp luật, cha mẹ có quyền thỏa thuận về:
- Người trực tiếp nuôi con;
- Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên;
- Việc cấp dưỡng;
- Quyền thăm nom con.
Tuy nhiên, nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên, trong quá trình giải quyết vụ việc, nguyện vọng của con vẫn là vấn đề pháp lý cần được xem xét theo quy định.
Cha mẹ không nên hiểu rằng việc tự thỏa thuận đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua hoàn toàn quyền lợi và ý kiến của trẻ.
Con trên 10 tuổi không muốn bố mẹ ly hôn thì sao?
Trẻ có thể bày tỏ mong muốn cha mẹ tiếp tục chung sống.
Tuy nhiên, việc cha mẹ có ly hôn hay không không phụ thuộc vào quyết định của con.
Cha mẹ là người quyết định vấn đề hôn nhân của mình theo quy định pháp luật.
Trong trường hợp đó, cha mẹ nên giải thích với con rằng:
- Đây là vấn đề giữa người lớn;
- Con không phải nguyên nhân khiến bố mẹ ly hôn;
- Cha mẹ vẫn yêu thương con;
- Việc ly hôn không làm mất đi quan hệ cha mẹ và con.
Đặc biệt, không nên để trẻ cảm thấy mình phải chịu trách nhiệm cho quyết định của cha mẹ.
Nếu con muốn ở với cả bố và mẹ thì sao?
Trẻ có thể có nguyện vọng được sống cùng cả cha và mẹ hoặc mong muốn cha mẹ không ly hôn.
Nếu cha mẹ thực sự không thể tiếp tục chung sống và phải giải quyết ly hôn thì Tòa án vẫn phải xác định người trực tiếp nuôi con nếu cha mẹ không thỏa thuận được.
Trong trường hợp này, cha mẹ nên cố gắng xây dựng phương án:
- Người trực tiếp nuôi con;
- Lịch thăm nom;
- Thời gian nghỉ hè;
- Các dịp lễ, Tết;
- Việc đưa đón;
- Chi phí học tập và chăm sóc.
Mục tiêu là để trẻ vẫn duy trì được mối quan hệ tình cảm với cả cha và mẹ.
Người không trực tiếp nuôi con có được gặp con không?
Câu trả lời là: Có.
Việc không được giao trực tiếp nuôi con không đồng nghĩa với việc mất quyền thăm nom.
Theo quy định pháp luật, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở.
Người không trực tiếp nuôi con đồng thời có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định.
Do đó, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn cần phối hợp để bảo đảm con được chăm sóc và phát triển tốt.
Nếu người trực tiếp nuôi con cản trở việc thăm nom thì sao?
Người trực tiếp nuôi con không được tùy tiện cản trở quyền thăm nom hợp pháp của người còn lại.
Nếu phát sinh tranh chấp, các bên có thể:
- Trao đổi để thống nhất lịch thăm nom;
- Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết;
- Yêu cầu Tòa án xem xét trong trường hợp cần thiết.
Tuy nhiên, quyền thăm nom cũng phải được thực hiện phù hợp, không được lợi dụng việc thăm con để gây ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, giáo dục và sinh hoạt của trẻ.
Con từ đủ 7 tuổi có ý nghĩa gì trong tranh chấp quyền nuôi con?
Mốc đủ 7 tuổi có ý nghĩa quan trọng trong việc giải quyết quyền nuôi con.
Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên:
- Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con;
- Cha mẹ cần tôn trọng ý kiến của con;
- Không nên ép con lựa chọn;
- Nguyện vọng của con được đánh giá cùng các điều kiện thực tế khác.
Đây là điểm cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ ly hôn có tranh chấp về quyền nuôi con.
Con trên 10 tuổi có quyền tự quyết định ở với ai không?
Câu trả lời là: Không.
Con trên 10 tuổi được quyền bày tỏ nguyện vọng và Tòa án phải xem xét nguyện vọng đó, nhưng pháp luật không trao cho trẻ quyền tự mình quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.
Ví dụ, con 13 tuổi muốn ở với bố.
Tòa án sẽ xem xét:
- Nguyện vọng của con;
- Điều kiện của bố;
- Điều kiện của mẹ;
- Môi trường sống;
- Việc học tập;
- Thời gian chăm sóc;
- Mối quan hệ với cha mẹ;
- Quyền lợi tổng thể của con.
Sau khi đánh giá, Tòa án mới đưa ra quyết định.
Cha mẹ cần chuẩn bị gì nếu tranh chấp quyền nuôi con?
Nếu không thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, cha hoặc mẹ nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện của mình.
Về thu nhập
Có thể chuẩn bị:
- Hợp đồng lao động;
- Bảng lương;
- Sao kê thu nhập;
- Tài liệu về hoạt động kinh doanh;
- Các giấy tờ chứng minh nguồn thu nhập hợp pháp.
Về chỗ ở
Có thể chuẩn bị:
- Giấy tờ nhà đất;
- Hợp đồng thuê nhà;
- Tài liệu chứng minh nơi ở ổn định.
Về việc chăm sóc con
Có thể chứng minh:
- Ai thường xuyên đưa đón con;
- Ai chăm sóc khi con ốm;
- Ai trực tiếp hỗ trợ việc học;
- Thời gian dành cho con.
Về môi trường sống
Cần chứng minh môi trường sống phù hợp và an toàn cho trẻ.
Công Ty Luật TNHH RB Law tư vấn vấn đề hỏi ý kiến con khi ly hôn
Vấn đề khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không thường gắn với tranh chấp quyền nuôi con và cần được xem xét dựa trên độ tuổi cũng như hoàn cảnh cụ thể.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý về:
- Tư vấn quy định hỏi ý kiến con khi ly hôn;
- Tư vấn quyền nuôi con từ đủ 7 tuổi;
- Tư vấn quyền nuôi con trên 10 tuổi;
- Tư vấn con muốn ở với bố hoặc mẹ;
- Tư vấn tranh chấp quyền nuôi con;
- Tư vấn nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Tư vấn quyền thăm nom con;
- Tư vấn thay đổi người trực tiếp nuôi con;
- Tư vấn ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương;
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và chứng cứ liên quan.
Khi ly hôn có cần hỏi ý kiến của con không?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, nếu cha mẹ không thỏa thuận được người trực tiếp nuôi con thì con từ đủ 7 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng.
Điều này có nghĩa:
- Con dưới 7 tuổi không thuộc trường hợp pháp luật bắt buộc phải xem xét nguyện vọng theo khoản 2 Điều 81;
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng;
- Con trên 10 tuổi cũng chỉ có quyền bày tỏ nguyện vọng, không có quyền tự mình quyết định người nuôi;
- Tòa án vẫn phải đánh giá quyền lợi về mọi mặt của con và điều kiện thực tế của cha, mẹ.
Cha mẹ cũng cần đặc biệt tránh việc ép con lựa chọn, tác động đến lời khai hoặc nói xấu người còn lại trước mặt con. Việc giải quyết ly hôn nên hướng đến mục tiêu giảm tối đa ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ và bảo đảm trẻ vẫn nhận được sự chăm sóc, yêu thương phù hợp từ cả cha và mẹ.
Nếu đang giải quyết ly hôn và có con từ đủ 7 tuổi trở lên, đặc biệt là trường hợp tranh chấp quyền nuôi con, việc được tư vấn pháp lý cụ thể sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình cũng như chuẩn bị phương án phù hợp.
Công Ty Luật TNHH RB Law sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong các vấn đề về ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng, thăm nom và tranh chấp hôn nhân gia đình.
