Ngày khởi kiện được tính từ khi nào là vấn đề pháp lý được rất nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm khi phát sinh tranh chấp dân sự, đất đai, hợp đồng, thừa kế hay hôn nhân gia đình. Việc xác định đúng ngày khởi kiện không chỉ giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định thời hiệu khởi kiện, thời điểm Tòa án thụ lý vụ án và các quyền tố tụng khác.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích chi tiết quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 về ngày khởi kiện được tính từ khi nào, đồng thời giải đáp những thắc mắc thường gặp để giúp bạn tránh những sai sót không đáng có trong quá trình khởi kiện.
Ngày khởi kiện là gì?
Ngày khởi kiện là ngày được pháp luật xác định để ghi nhận việc người có quyền khởi kiện chính thức yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp.
Đây là căn cứ quan trọng để:
- Xác định còn hay hết thời hiệu khởi kiện;
- Xác định thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ tố tụng;
- Làm căn cứ để Tòa án xem xét thụ lý vụ án;
- Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người khởi kiện.
Việc xác định đúng ngày khởi kiện giúp hạn chế tình trạng bị Tòa án từ chối giải quyết do hết thời hiệu hoặc xác định sai thời điểm nộp đơn.
Căn cứ pháp lý
Quy định về ngày khởi kiện được xác định chủ yếu tại:
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Bộ luật Dân sự năm 2015 (quy định về thời hiệu khởi kiện);
- Các văn bản hướng dẫn thi hành của Tòa án nhân dân tối cao.
Ngày khởi kiện được tính từ khi nào?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, ngày khởi kiện được xác định tùy theo hình thức nộp đơn khởi kiện, cụ thể như sau:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án
Nếu người khởi kiện nộp đơn trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của Tòa án thì:
Ngày khởi kiện là ngày Tòa án nhận được đơn khởi kiện.
Thông thường, Tòa án sẽ đóng dấu nhận đơn hoặc cấp giấy xác nhận đã nhận đơn.
Ví dụ:
Ngày 15/8/2026, ông A trực tiếp nộp đơn tranh chấp hợp đồng tại TAND quận.
=> Ngày khởi kiện được xác định là 15/8/2026.
- Gửi đơn qua dịch vụ bưu chính
Đây là trường hợp rất phổ biến.
Theo quy định, nếu người khởi kiện gửi đơn bằng đường bưu điện thì:
Ngày khởi kiện được tính theo ngày ghi trên dấu bưu chính nơi gửi.
Điều này có ý nghĩa rất quan trọng khi thời hiệu khởi kiện sắp hết.
Ví dụ:
- Ngày 30/9 là ngày cuối cùng của thời hiệu khởi kiện.
- Người khởi kiện gửi đơn qua bưu điện vào ngày 30/9.
- Tòa án nhận đơn ngày 03/10.
Trong trường hợp này, ngày khởi kiện vẫn được xác định là ngày 30/9, tức là vẫn còn trong thời hiệu.
- Gửi đơn khởi kiện bằng phương thức điện tử
Đối với Tòa án đã triển khai cổng thông tin điện tử tiếp nhận đơn khởi kiện:
Ngày khởi kiện được tính là ngày đơn được gửi thành công trên hệ thống điện tử của Tòa án.
Người khởi kiện nên lưu lại biên nhận điện tử hoặc thông báo xác nhận gửi thành công để làm căn cứ khi cần thiết.
Vì sao phải xác định đúng ngày khởi kiện?
Ngày khởi kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều vấn đề pháp lý.
Xác định thời hiệu khởi kiện
Thời hiệu khởi kiện là khoảng thời gian mà pháp luật cho phép người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp.
Nếu xác định sai ngày khởi kiện có thể dẫn đến:
- Hết thời hiệu;
- Bị Tòa án từ chối yêu cầu áp dụng quyền khởi kiện;
- Gây bất lợi cho người khởi kiện.
Làm căn cứ giải quyết tranh chấp
Ngày khởi kiện còn là căn cứ để xác định:
- Trình tự giải quyết vụ án;
- Thời hạn chuẩn bị xét xử;
- Thời hạn nộp tạm ứng án phí;
- Các mốc thời gian tố tụng khác.
Thời hiệu khởi kiện được tính như thế nào?
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu khởi kiện thường được tính kể từ ngày người có quyền biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Ví dụ:
- Tranh chấp hợp đồng dân sự thông thường có thời hiệu khởi kiện là 03 năm kể từ ngày người có quyền biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm.
- Đối với một số tranh chấp về thừa kế, quyền sử dụng đất hoặc hôn nhân gia đình, thời hiệu có thể được áp dụng theo quy định riêng.
Do đó, việc xác định đúng ngày khởi kiện sẽ giúp chứng minh yêu cầu được nộp trong thời hiệu luật định.
Hồ sơ khởi kiện gồm những gì?
Để Tòa án xem xét thụ lý vụ án, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bao gồm:
- Đơn khởi kiện theo mẫu;
- Căn cước công dân hoặc hộ chiếu;
- Tài liệu chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm;
- Chứng cứ liên quan đến vụ việc;
- Hợp đồng, biên bản, giấy tờ giao dịch (nếu có);
- Các tài liệu khác theo yêu cầu của Tòa án.
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý và tránh phải bổ sung nhiều lần.
Sau khi nộp đơn, Tòa án sẽ làm gì?
Sau khi nhận đơn khởi kiện, Tòa án sẽ:
- Kiểm tra nội dung đơn;
- Xem xét thẩm quyền giải quyết;
- Yêu cầu sửa đổi, bổ sung (nếu cần);
- Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí nếu đủ điều kiện thụ lý;
- Ra quyết định thụ lý vụ án theo quy định.
Lưu ý rằng ngày khởi kiện không phải là ngày Tòa án thụ lý vụ án. Đây là hai mốc thời gian hoàn toàn khác nhau.
Những sai lầm thường gặp khi xác định ngày khởi kiện
Trong thực tế, nhiều người nhầm lẫn giữa các mốc thời gian sau:
- Ngày phát sinh tranh chấp;
- Ngày lập đơn khởi kiện;
- Ngày ký đơn;
- Ngày Tòa án thụ lý;
- Ngày mở phiên tòa.
Thực tế, ngày khởi kiện được xác định theo thời điểm Tòa án nhận đơn, ngày ghi trên dấu bưu chính hoặc thời điểm gửi đơn thành công bằng phương thức điện tử, tùy từng trường hợp.
Những lưu ý quan trọng khi khởi kiện
Để bảo vệ tốt nhất quyền lợi của mình, người khởi kiện nên:
- Xác định đúng thời hiệu khởi kiện;
- Chuẩn bị đầy đủ chứng cứ;
- Nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền;
- Giữ lại giấy xác nhận nộp đơn hoặc biên lai bưu điện;
- Theo dõi thông báo của Tòa án để thực hiện đúng các yêu cầu về tố tụng;
- Tham khảo ý kiến luật sư đối với các vụ việc phức tạp.
Dịch vụ tư vấn tại Công Ty Luật TNHH RB Law
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong các lĩnh vực:
- Tư vấn thời hiệu và ngày khởi kiện;
- Soạn thảo đơn khởi kiện đúng quy định;
- Xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết;
- Tư vấn tranh chấp dân sự, hợp đồng, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình;
- Đại diện khách hàng tham gia tố tụng tại Tòa án;
- Thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Công Ty Luật TNHH RB Law luôn đồng hành cùng khách hàng trong việc giải quyết tranh chấp nhanh chóng, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.
Ngày khởi kiện được tính từ khi nào là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự. Tùy theo hình thức nộp đơn, ngày khởi kiện có thể là ngày Tòa án nhận đơn trực tiếp, ngày ghi trên dấu bưu chính nơi gửi hoặc ngày gửi đơn thành công bằng phương thức điện tử. Việc xác định đúng ngày khởi kiện giúp bảo đảm quyền khởi kiện, tránh hết thời hiệu và tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Tòa án xem xét, giải quyết vụ việc.
Nếu bạn còn băn khoăn về ngày khởi kiện, thời hiệu khởi kiện hoặc cần hỗ trợ soạn thảo hồ sơ, nộp đơn và tham gia tố tụng, hãy liên hệ Công Ty Luật TNHH RB Law để được đội ngũ luật sư tư vấn tận tình, chính xác và kịp thời.
