Khi đời sống hôn nhân không còn hạnh phúc, vợ chồng có thể lựa chọn chấm dứt quan hệ hôn nhân theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, không phải trường hợp ly hôn nào cũng được giải quyết theo cùng một thủ tục. Hai hình thức phổ biến là thuận tình ly hôn và đơn phương ly hôn.
Vậy thuận tình ly hôn và đơn phương ly hôn khác nhau như thế nào? Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở sự thống nhất của vợ chồng, thủ tục tố tụng, yêu cầu về con chung, tài sản và cách Tòa án giải quyết.
Hiểu rõ sự khác nhau giữa hai hình thức này giúp vợ chồng lựa chọn đúng thủ tục, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và hạn chế những phát sinh không cần thiết trong quá trình giải quyết.

Thuận tình ly hôn là gì?
Thuận tình ly hôn là trường hợp cả vợ và chồng cùng tự nguyện yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân, đồng thời đã thỏa thuận được về việc nuôi con, cấp dưỡng và tài sản trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.
Trong trường hợp này, hai bên cùng ký vào hồ sơ và đề nghị Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.
Tuy nhiên, việc hai vợ chồng cùng đồng ý ly hôn chưa phải là điều kiện duy nhất. Tòa án còn xem xét sự tự nguyện của hai bên và nội dung thỏa thuận về con, tài sản có phù hợp quy định pháp luật hay không.
Đơn phương ly hôn là gì?
Đơn phương ly hôn là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi quan hệ hôn nhân có mâu thuẫn và không thể tiếp tục duy trì.
Người yêu cầu phải thực hiện thủ tục khởi kiện và chứng minh những căn cứ để Tòa án xem xét giải quyết ly hôn theo quy định.
Một số tình huống thường gặp như:
- Vợ muốn ly hôn nhưng chồng không đồng ý.
- Chồng muốn ly hôn nhưng vợ không đồng ý.
- Hai bên không thống nhất được người trực tiếp nuôi con.
- Hai bên có tranh chấp về tài sản chung.
- Một bên không hợp tác ký hồ sơ thuận tình ly hôn.
- Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình, ngoại tình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng khiến hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng.
Thuận tình ly hôn và đơn phương ly hôn khác nhau như thế nào?
Để dễ hình dung, có thể phân biệt hai hình thức này dựa trên những tiêu chí cơ bản sau:
| Tiêu chí | Thuận tình ly hôn | Đơn phương ly hôn |
| Người yêu cầu | Cả hai vợ chồng | Một bên vợ hoặc chồng |
| Sự đồng ý ly hôn | Hai bên cùng tự nguyện | Một bên không đồng ý hoặc không hợp tác |
| Bản chất thủ tục | Việc dân sự | Vụ án dân sự |
| Hồ sơ | Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn | Đơn khởi kiện ly hôn |
| Con chung | Hai bên đã thỏa thuận được hoặc đề nghị Tòa án giải quyết | Tòa án giải quyết nếu có tranh chấp |
| Tài sản | Có thể tự thỏa thuận | Có thể phát sinh tranh chấp và yêu cầu Tòa án giải quyết |
| Thời gian | Thường thuận lợi hơn nếu hồ sơ đầy đủ và không có tranh chấp | Có thể kéo dài hơn do phải thực hiện thủ tục tố tụng |
| Hòa giải | Tòa án tiến hành theo thủ tục phù hợp | Tòa án thường tiến hành hòa giải theo quy định tố tụng |
| Kết quả | Quyết định công nhận thuận tình ly hôn | Bản án ly hôn nếu Tòa án chấp nhận yêu cầu |
Khác nhau về sự đồng thuận của vợ chồng
Đây là điểm khác biệt cơ bản nhất.
Đối với thuận tình ly hôn, cả hai vợ chồng đều tự nguyện chấm dứt quan hệ hôn nhân. Hai bên cùng thể hiện ý chí ly hôn và cùng thực hiện thủ tục tại Tòa án.
Trong khi đó, đơn phương ly hôn xuất hiện khi chỉ một bên muốn chấm dứt hôn nhân. Việc bên còn lại không đồng ý ly hôn không đồng nghĩa với việc người yêu cầu không thể ly hôn. Nếu đáp ứng các căn cứ theo quy định pháp luật, Tòa án vẫn có thể xem xét giải quyết.
Khác nhau về hồ sơ ly hôn
Với thuận tình ly hôn, hồ sơ thường được lập theo hướng yêu cầu Tòa án công nhận sự tự nguyện ly hôn và thỏa thuận của hai vợ chồng.
Đối với đơn phương ly hôn, người yêu cầu phải chuẩn bị đơn khởi kiện ly hôn cùng các tài liệu, chứng cứ liên quan.
Hồ sơ cụ thể có thể khác nhau tùy từng trường hợp, đặc biệt khi có tranh chấp tài sản, tranh chấp quyền nuôi con hoặc yếu tố nước ngoài.
Khác nhau về vấn đề con chung
Nếu vợ chồng có con chung, cả hai hình thức ly hôn đều phải giải quyết vấn đề người trực tiếp nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng.
Trong thuận tình ly hôn
Vợ chồng có thể tự thỏa thuận:
- Ai trực tiếp nuôi con.
- Mức cấp dưỡng.
- Phương thức cấp dưỡng.
- Quyền và nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con.
Tòa án sẽ xem xét thỏa thuận đó có bảo đảm quyền lợi của con hay không.
Trong đơn phương ly hôn
Nếu hai bên tranh chấp quyền nuôi con, Tòa án sẽ xem xét các điều kiện thực tế của cha và mẹ để quyết định người trực tiếp nuôi con theo quy định pháp luật.
Do đó, người có yêu cầu nuôi con nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và môi trường sống phù hợp với con.
Khác nhau về việc chia tài sản
Trong thuận tình ly hôn, vợ chồng có thể tự thỏa thuận về tài sản chung và đề nghị Tòa án ghi nhận nội dung thỏa thuận nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Nếu hai bên không yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản thì có thể tự thỏa thuận và giải quyết theo quy định.
Trong đơn phương ly hôn, nếu có tranh chấp về tài sản và người khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết thì Tòa án sẽ xem xét, phân chia tài sản theo quy định pháp luật và các chứng cứ được cung cấp.
Thuận tình ly hôn có nhanh hơn đơn phương ly hôn không?
Thông thường, thuận tình ly hôn có thể được giải quyết thuận lợi và nhanh hơn đơn phương ly hôn nếu hai bên thực sự thống nhất và hồ sơ đầy đủ.
Ngược lại, đơn phương ly hôn thường có nhiều vấn đề cần giải quyết hơn, chẳng hạn:
- Xác định tình trạng hôn nhân.
- Xác minh nơi cư trú hoặc làm việc của bị đơn.
- Hòa giải.
- Thu thập chứng cứ.
- Giải quyết tranh chấp về con.
- Giải quyết tranh chấp tài sản.
- Định giá hoặc thẩm định tài sản nếu phát sinh yêu cầu.
Tuy nhiên, không nên chỉ lựa chọn hình thức ly hôn dựa vào yếu tố thời gian. Việc xác định đúng thủ tục phải căn cứ vào tình trạng thực tế của quan hệ vợ chồng và những vấn đề hai bên có thể thỏa thuận.
Thuận tình ly hôn và đơn phương ly hôn: Nên chọn hình thức nào?
Không phải lúc nào vợ chồng cũng có quyền tùy ý lựa chọn giữa thuận tình và đơn phương ly hôn.
Nếu cả hai bên thực sự đồng thuận về việc ly hôn và có thể thỏa thuận được các vấn đề liên quan thì có thể thực hiện thủ tục thuận tình ly hôn.
Nếu một bên không đồng ý hoặc không thể thống nhất những vấn đề quan trọng thì bên còn lại có thể cân nhắc thực hiện thủ tục đơn phương ly hôn.
Việc lựa chọn đúng hình thức giúp quá trình chuẩn bị hồ sơ và giải quyết tại Tòa án phù hợp với tình trạng thực tế.
Những giấy tờ thường cần chuẩn bị khi ly hôn
Tùy từng trường hợp, hồ sơ có thể bao gồm:
- Đơn khởi kiện ly hôn hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân của vợ, chồng.
- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú.
- Giấy khai sinh của con chung nếu có.
- Tài liệu liên quan đến tài sản chung nếu yêu cầu giải quyết tài sản.
- Các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan.
Trường hợp giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ cần thiết bị mất, người thực hiện thủ tục có thể cần thực hiện thêm các bước để xin cấp bản sao hoặc xác nhận thông tin theo quy định.
Luật sư hỗ trợ thủ tục thuận tình và đơn phương ly hôn
Thủ tục ly hôn tưởng như đơn giản nhưng trên thực tế có thể phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến con chung, tài sản, nghĩa vụ tài chính hoặc xác định Tòa án có thẩm quyền.
Công Ty Luật TNHH RB Law hỗ trợ khách hàng trong các vấn đề liên quan đến:
- Tư vấn điều kiện thuận tình ly hôn.
- Tư vấn căn cứ đơn phương ly hôn.
- Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ ly hôn.
- Soạn đơn khởi kiện ly hôn.
- Soạn đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
- Tư vấn quyền nuôi con và cấp dưỡng.
- Tư vấn phân chia tài sản khi ly hôn.
- Hỗ trợ các trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài.
- Đại diện, tham gia tố tụng theo phạm vi ủy quyền và quy định pháp luật.
Qua những phân tích trên, có thể thấy thuận tình ly hôn và đơn phương ly hôn khác nhau như thế nào chủ yếu nằm ở sự đồng thuận của vợ chồng và phương thức Tòa án giải quyết vụ việc.
Thuận tình ly hôn phù hợp khi cả hai bên cùng tự nguyện chấm dứt hôn nhân và thống nhất được các vấn đề liên quan. Trong khi đó, đơn phương ly hôn được áp dụng khi một bên yêu cầu Tòa án giải quyết do vợ chồng không đạt được sự thống nhất hoặc quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng không thể tiếp tục.
Nếu bạn chưa xác định được mình thuộc trường hợp thuận tình hay đơn phương ly hôn, nên được tư vấn cụ thể dựa trên tình trạng hôn nhân, con chung, tài sản và nơi cư trú của các bên.
Công Ty Luật TNHH RB Law sẵn sàng hỗ trợ tư vấn và hướng dẫn thủ tục ly hôn phù hợp, giúp khách hàng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và phương án pháp lý của mình.

