Quyền nuôi con luôn là một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất khi vợ chồng ly hôn, đặc biệt đối với trẻ còn quá nhỏ. Không ít người đặt câu hỏi: Khi ly hôn cha có quyền nuôi con dưới 1 tuổi không? Liệu người cha có thể trực tiếp chăm sóc trẻ sơ sinh hay pháp luật ưu tiên giao con cho người mẹ?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc giao con cho ai nuôi sau ly hôn luôn đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu. Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có quy định ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, tuy nhiên vẫn có những trường hợp ngoại lệ mà người cha có thể được giao quyền nuôi con.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định của pháp luật, các trường hợp người cha được quyền nuôi con dưới 1 tuổi và những yếu tố Tòa án sẽ xem xét khi giải quyết tranh chấp quyền nuôi con.
Quy định của pháp luật về quyền nuôi con dưới 1 tuổi
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật quy định:
- Về nguyên tắc, con sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi.
- Trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, đối với trẻ dưới 1 tuổi, người mẹ thường là người được ưu tiên trực tiếp nuôi dưỡng, nhưng điều đó không có nghĩa người cha hoàn toàn không có quyền nuôi con.
Khi ly hôn cha có quyền nuôi con dưới 1 tuổi không?
Câu trả lời là Có, nhưng chỉ trong một số trường hợp nhất định.
Người cha có thể được Tòa án giao trực tiếp nuôi con dưới 1 tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Hai bên tự nguyện thỏa thuận
Nếu vợ chồng thống nhất để cha trực tiếp nuôi con và việc thỏa thuận này được xác định là bảo đảm lợi ích của trẻ thì Tòa án có thể công nhận.
Ví dụ:
- Người mẹ đồng ý giao con cho cha chăm sóc.
- Người cha có điều kiện chăm sóc tốt hơn.
- Việc giao con cho cha không ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
- Người mẹ không đủ điều kiện nuôi con
Đây là trường hợp phổ biến nhất để Tòa án xem xét giao con dưới 1 tuổi cho người cha.
Ví dụ, người mẹ:
- Bị bệnh nặng, không đủ khả năng chăm sóc trẻ.
- Bỏ mặc hoặc không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc con.
- Thường xuyên có hành vi bạo lực đối với con.
- Có lối sống ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ.
- Đang chấp hành án phạt tù hoặc không có nơi cư trú ổn định.
Khi đó, nếu người cha chứng minh được mình có đủ điều kiện về vật chất và tinh thần để nuôi dưỡng con thì Tòa án có thể giao quyền nuôi con cho cha.
Những yếu tố Tòa án xem xét khi quyết định quyền nuôi con
Khi giải quyết tranh chấp quyền nuôi con, Tòa án sẽ đánh giá toàn diện nhiều yếu tố, bao gồm:
Điều kiện kinh tế
Người trực tiếp nuôi con cần có khả năng đáp ứng các nhu cầu cơ bản của trẻ như:
- Ăn uống.
- Chăm sóc y tế.
- Chỗ ở ổn định.
- Học tập và sinh hoạt.
Tuy nhiên, thu nhập cao không phải là yếu tố duy nhất để quyết định quyền nuôi con.
Điều kiện chăm sóc thực tế
Tòa án cũng xem xét:
- Thời gian dành cho con.
- Khả năng trực tiếp chăm sóc trẻ.
- Sự hỗ trợ từ gia đình.
- Môi trường sống an toàn và ổn định.
Đối với trẻ dưới 1 tuổi, khả năng chăm sóc hằng ngày và đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ là yếu tố đặc biệt quan trọng.
Nhân thân của cha mẹ
Các yếu tố như:
- Đạo đức.
- Lối sống.
- Tiền án, tiền sự (nếu có).
- Hành vi bạo lực gia đình.
- Việc thực hiện nghĩa vụ với con trước khi ly hôn.
đều có thể được Tòa án cân nhắc khi đưa ra quyết định.
Người cha cần chứng minh những gì nếu muốn nuôi con dưới 1 tuổi?
Nếu muốn được giao trực tiếp nuôi con, người cha cần chuẩn bị các tài liệu chứng minh:
- Có công việc và thu nhập ổn định.
- Có nơi ở phù hợp cho trẻ.
- Có thời gian trực tiếp chăm sóc con.
- Có điều kiện bảo đảm việc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
- Người mẹ không đáp ứng được điều kiện chăm sóc hoặc hai bên đã có thỏa thuận giao con cho cha.
Các chứng cứ này có thể bao gồm:
- Hợp đồng lao động.
- Sao kê tiền lương.
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà hoặc hợp đồng thuê nhà.
- Giấy xác nhận thu nhập.
- Tài liệu chứng minh điều kiện thực tế của mỗi bên.
Người không trực tiếp nuôi con có quyền gì?
Dù con được giao cho mẹ hay cha trực tiếp nuôi thì người còn lại vẫn có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật, bao gồm:
- Thăm nom, chăm sóc con.
- Cấp dưỡng cho con nếu có nghĩa vụ.
- Tham gia giáo dục, định hướng cho con.
- Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con nếu có căn cứ theo quy định pháp luật.
Không ai được cản trở quyền thăm nom hợp pháp của cha hoặc mẹ, trừ trường hợp việc thăm nom gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ và có quyết định của Tòa án.
Với câu hỏi Khi ly hôn cha có quyền nuôi con dưới 1 tuổi không? câu trả lời là có, nhưng không phải trong mọi trường hợp. Pháp luật ưu tiên giao trẻ dưới 36 tháng tuổi cho mẹ trực tiếp nuôi, song người cha vẫn có thể được giao quyền nuôi con nếu cha mẹ có thỏa thuận phù hợp hoặc người mẹ không đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng.
Nếu bạn đang gặp tranh chấp về quyền nuôi con, cần tư vấn về thủ tục ly hôn hoặc muốn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, Công Ty Luật TNHH RB Law luôn sẵn sàng hỗ trợ với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, giúp bạn đưa ra giải pháp phù hợp theo quy định của pháp luật.
