Con chưa đủ 1 tuổi có được ly hôn không? Đây là vấn đề được nhiều cặp vợ chồng quan tâm khi hôn nhân phát sinh mâu thuẫn nhưng con còn quá nhỏ. Trên thực tế, việc có con dưới 1 tuổi không đồng nghĩa vợ chồng tuyệt đối không được ly hôn. Pháp luật có quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng trong thời gian vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Vậy người vợ có được yêu cầu ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi không? Hai vợ chồng có thể thuận tình ly hôn trong trường hợp này không? Quyền nuôi con được giải quyết như thế nào?
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích cụ thể.
Con chưa đủ 1 tuổi có được ly hôn không?
Câu trả lời là: Có.
Pháp luật Việt Nam không quy định rằng cứ có con chưa đủ 1 tuổi thì vợ chồng không được ly hôn. Thay vào đó, pháp luật đặt ra giới hạn đối với quyền yêu cầu ly hôn của người chồng.
Theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.”
Như vậy, cần phân biệt rõ con chưa đủ 1 tuổi thì không được ly hôn với quy định thực tế của pháp luật.
Trường hợp con dưới 12 tháng tuổi, người chồng không được tự mình yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn nếu người vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Trong khi đó, pháp luật không hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người vợ trong trường hợp này.
Ví dụ:
- Con được 5 tháng tuổi, người vợ muốn ly hôn: người vợ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
- Con được 8 tháng tuổi, người chồng muốn đơn phương ly hôn trong khi vợ đang nuôi con: người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong thời điểm này.
- Cả hai vợ chồng cùng thống nhất ly hôn: có thể thực hiện thủ tục thuận tình ly hôn nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
Vì vậy, câu trả lời chính xác cho câu hỏi: Con chưa đủ 1 tuổi có được ly hôn không? là: Có thể ly hôn, nhưng cần xác định ai là người yêu cầu ly hôn và trường hợp cụ thể của người vợ, người con.
Vì sao chồng không được yêu cầu ly hôn khi con dưới 12 tháng tuổi?
Quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng trong thời gian này nhằm bảo vệ người mẹ và trẻ nhỏ trong giai đoạn đặc biệt.
Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trong khi người vợ đang mang thai, vừa sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn.
Quy định này cần được hiểu là hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng, chứ không phải pháp luật cấm mọi trường hợp ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi.
Do đó, nếu người vợ chủ động yêu cầu ly hôn thì việc con chưa đủ 1 tuổi không làm mất quyền yêu cầu ly hôn của người vợ.
Vợ có được đơn phương ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi không?
Câu trả lời là: Có.
Đây là một điểm rất quan trọng mà nhiều người thường nhầm lẫn.
Khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Khoản 3 của Điều này chỉ quy định hạn chế đối với người chồng trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Do đó, nếu người vợ nhận thấy đời sống hôn nhân đã rơi vào tình trạng trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được hoặc có hành vi bạo lực gia đình, người vợ có thể xem xét đơn phương yêu cầu ly hôn.
Đặc biệt, trong những trường hợp có bạo lực gia đình, việc bảo vệ an toàn cho người mẹ và trẻ nhỏ cần được ưu tiên.
Hai vợ chồng có được thuận tình ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi không?
Câu trả lời là: Có thể.
Quy định tại khoản 3 Điều 51 tập trung vào trường hợp người chồng yêu cầu ly hôn. Vì vậy, không nên hiểu rằng con dưới 12 tháng tuổi thì mọi trường hợp thuận tình ly hôn đều bị cấm.
Trường hợp cả vợ và chồng đều tự nguyện ly hôn, đã thỏa thuận được về việc nuôi con, cấp dưỡng, tài sản và các vấn đề liên quan, hai bên có thể yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn nếu đáp ứng các điều kiện luật định.
Theo đó, khi tư vấn một vụ việc cụ thể, cần xác định rõ:
- Ai là người yêu cầu ly hôn?
- Vợ có đang trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi hay không?
- Hai bên có thực sự tự nguyện ly hôn hay không?
- Hai bên đã thỏa thuận được về con chung chưa?
- Có tranh chấp về tài sản, nợ chung hay không?
- Có căn cứ về bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng hay không?
Việc xác định đúng những yếu tố này giúp lựa chọn thủ tục phù hợp.
Trường hợp người vợ không nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì sao?
Đây là trường hợp cần lưu ý vì quy định pháp luật không chỉ căn cứ đơn thuần vào việc đứa trẻ chưa đủ 1 tuổi.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn cụ thể về khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình.
Theo đó, trường hợp “sinh con” bao gồm trường hợp người vợ đã sinh con nhưng không nuôi con trong khoảng thời gian từ khi sinh con đến khi con dưới 12 tháng tuổi; trường hợp con chết khi chưa đủ 12 tháng tuổi; hoặc một số trường hợp đình chỉ thai nghén theo quy định.
Đối với trường hợp người vợ đã sinh con nhưng không trực tiếp nuôi con, cần xác định thời điểm và tình trạng thực tế để áp dụng quy định về hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng.
Vì vậy, không nên chỉ căn cứ vào tuổi của con mà kết luận ngay rằng người chồng có hoặc không có quyền yêu cầu ly hôn.
Nếu con chưa đủ 1 tuổi, ai được quyền nuôi con sau ly hôn?
Ly hôn và quyền nuôi con là hai vấn đề có liên quan nhưng cần được xem xét riêng.
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ có thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con.
Trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định người trực tiếp nuôi con căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, về nguyên tắc, con được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Do đó, với trẻ chưa đủ 1 tuổi, người mẹ thường có vị trí đặc biệt khi Tòa án xem xét việc giao con trực tiếp nuôi dưỡng, nhưng không có nghĩa cứ là mẹ thì đương nhiên được nuôi con trong mọi trường hợp.
Tòa án vẫn xem xét điều kiện thực tế và quyền lợi tốt nhất của trẻ.
Con chưa đủ 1 tuổi, người cha có được quyền thăm con không?
Câu trả lời là: Có.
Việc một bên không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn không đồng nghĩa với việc mất quyền làm cha hoặc làm mẹ.
Cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom, chăm sóc con và thực hiện các quyền, nghĩa vụ đối với con theo quy định pháp luật.
Người trực tiếp nuôi con có trách nhiệm tạo điều kiện để bên còn lại thực hiện quyền thăm nom.
Tuy nhiên, nếu việc thăm nom bị lợi dụng để gây ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có thể đề nghị Tòa án xem xét việc hạn chế quyền thăm nom theo quy định pháp luật.
Người chồng có phải chờ con đủ 1 tuổi mới được yêu cầu ly hôn?
Trong trường hợp người vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người chồng không có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Vì vậy, nếu người chồng muốn đơn phương yêu cầu ly hôn, thông thường phải chờ đến khi hết thời gian thuộc trường hợp pháp luật hạn chế quyền yêu cầu của mình.
Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý rằng đây là vấn đề về quyền yêu cầu ly hôn của người chồng, không phải quy định “hôn nhân bắt buộc phải duy trì cho đến khi con đủ 1 tuổi”.
Nếu người vợ là người yêu cầu ly hôn, pháp luật không đặt ra hạn chế tương tự đối với người vợ.
Có trường hợp nào người chồng vẫn không được yêu cầu ly hôn dù con đã đủ 1 tuổi?
Quy định tại khoản 3 Điều 51 tập trung vào trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Khi con đã đủ 12 tháng tuổi và người vợ không còn thuộc trường hợp được quy định tại khoản 3 Điều 51, người chồng có thể thực hiện quyền yêu cầu ly hôn nếu có căn cứ theo quy định pháp luật.
Đối với ly hôn đơn phương, Tòa án xem xét căn cứ quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trong đó có trường hợp hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Do đó, việc con đủ 1 tuổi chỉ giải quyết vấn đề về giới hạn quyền yêu cầu ly hôn của người chồng, chứ không có nghĩa cứ đủ 1 tuổi là Tòa án đương nhiên giải quyết cho ly hôn.
Hồ sơ ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi gồm những gì?
Tùy trường hợp thuận tình hay đơn phương ly hôn, hồ sơ có thể khác nhau.
Thông thường, hồ sơ có thể bao gồm:
- Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn hoặc đơn khởi kiện ly hôn;
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn;
- Bản sao giấy tờ tùy thân của vợ và chồng;
- Bản sao giấy khai sinh của con;
- Giấy tờ liên quan đến tài sản chung nếu có tranh chấp;
- Giấy tờ liên quan đến khoản nợ chung nếu có;
- Các tài liệu, chứng cứ khác liên quan đến yêu cầu ly hôn.
Trong trường hợp một bên giữ bản chính Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác, người yêu cầu cần có phương án xử lý phù hợp để Tòa án có cơ sở giải quyết vụ việc.
Những vấn đề cần lưu ý khi ly hôn lúc con còn nhỏ
Khi con chưa đủ 1 tuổi, việc ly hôn thường kéo theo nhiều vấn đề cần giải quyết đồng thời.
Thứ nhất, xác định đúng người có quyền yêu cầu ly hôn
Đây là vấn đề đầu tiên cần kiểm tra.
Nếu người chồng là người muốn đơn phương ly hôn trong khi vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì cần lưu ý quy định hạn chế tại khoản 3 Điều 51.
Thứ hai, quyền nuôi con
Cha mẹ nên cân nhắc kỹ điều kiện chăm sóc con, nơi ở, thu nhập, thời gian chăm sóc và môi trường sống của trẻ.
Thứ ba, nghĩa vụ cấp dưỡng
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định pháp luật.
Mức cấp dưỡng có thể do cha mẹ thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án xem xét quyết định dựa trên điều kiện thực tế và nhu cầu của con.
Thứ tư, tài sản chung
Nếu hai bên có tài sản chung hoặc khoản nợ chung thì cần xác định rõ có yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án ly hôn hay không.
Thứ năm, chứng cứ
Nếu ly hôn do bạo lực gia đình, ngoại tình hoặc những hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, người yêu cầu nên chủ động thu thập và cung cấp các tài liệu, chứng cứ hợp pháp liên quan.
Tóm lại: Con chưa đủ 1 tuổi có được ly hôn không?
Câu trả lời là CÓ.
Con chưa đủ 1 tuổi không phải là lý do khiến mọi trường hợp ly hôn đều bị pháp luật cấm.
Điểm quan trọng nhất cần nhớ là:
- Vợ có quyền yêu cầu ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi.
- Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
- Nếu hai vợ chồng cùng tự nguyện ly hôn, có thể xem xét thủ tục thuận tình ly hôn khi đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định.
- Việc ai trực tiếp nuôi con sau ly hôn được xem xét trên cơ sở quyền lợi của trẻ; đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có quy định ưu tiên giao cho mẹ trong điều kiện luật định.
- Việc ly hôn khi con còn nhỏ cần đồng thời xem xét quyền nuôi con, cấp dưỡng, tài sản và các vấn đề liên quan.
Như vậy, khi gặp trường hợp con chưa đủ 1 tuổi có được ly hôn không, không nên chỉ nhìn vào độ tuổi của con mà cần xác định ai là người yêu cầu ly hôn, người mẹ có đang trực tiếp nuôi con hay không và hình thức ly hôn là thuận tình hay đơn phương.
Công Ty Luật TNHH RB Law – Tư vấn, hỗ trợ thủ tục ly hôn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc về ly hôn khi con chưa đủ 1 tuổi, việc xác định đúng quyền yêu cầu, hồ sơ, Tòa án có thẩm quyền, quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế những sai sót không đáng có.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, bao gồm:
- Tư vấn thuận tình ly hôn;
- Tư vấn ly hôn đơn phương;
- Tư vấn ly hôn khi con dưới 1 tuổi;
- Tư vấn quyền trực tiếp nuôi con;
- Tư vấn cấp dưỡng nuôi con;
- Tư vấn phân chia tài sản chung, nợ chung;
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin pháp luật phổ biến và có tính chất tham khảo. Việc giải quyết từng vụ việc cụ thể còn phụ thuộc vào hồ sơ, tình tiết thực tế và quy định pháp luật được áp dụng tại thời điểm giải quyết.
Công Ty Luật TNHH RB Law
Tư vấn pháp luật – Hôn nhân và gia đình – Giải quyết tranh chấp
