Nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao? Đây là câu hỏi được nhiều người đặt ra khi cuộc sống hôn nhân đã phát sinh mâu thuẫn nghiêm trọng nhưng người còn lại không đồng ý ly hôn hoặc cố tình không hợp tác.
Khác với ly hôn thuận tình, ly hôn đơn phương được giải quyết theo thủ tục vụ án tại Tòa án. Người có yêu cầu ly hôn cần chuẩn bị hồ sơ, xác định đúng Tòa án có thẩm quyền, nêu rõ căn cứ ly hôn và thực hiện các thủ tục tố tụng theo quy định pháp luật.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ hướng dẫn chi tiết nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao, cần chuẩn bị giấy tờ gì, nộp đơn ở đâu và quá trình giải quyết được thực hiện như thế nào.
Ly hôn đơn phương là gì?
Ly hôn đơn phương là trường hợp một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn mà không cần có sự đồng ý của người còn lại.
Theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, vợ hoặc chồng hoặc cả hai người đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Trong trường hợp một bên yêu cầu ly hôn, Tòa án xem xét các căn cứ theo quy định pháp luật để quyết định có cho ly hôn hay không.
Do đó, việc vợ hoặc chồng không đồng ý ly hôn không đồng nghĩa với việc người còn lại không thể ly hôn.
Tuy nhiên, người yêu cầu cần chứng minh cuộc hôn nhân đã rơi vào tình trạng đáp ứng điều kiện để Tòa án giải quyết cho ly hôn.
Nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao?
Về cơ bản, người muốn ly hôn đơn phương có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định mình có đủ căn cứ yêu cầu ly hôn.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn đơn phương.
Bước 3: Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Bước 4: Nộp đơn khởi kiện và hồ sơ kèm theo.
Bước 5: Thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí theo thông báo của Tòa án.
Bước 6: Tham gia quá trình Tòa án giải quyết vụ án.
Bước 7: Tham gia phiên tòa nếu vụ án được đưa ra xét xử.
Bước 8: Nhận bản án ly hôn của Tòa án.
Mỗi trường hợp có thể phát sinh những vấn đề khác nhau, đặc biệt nếu có tranh chấp quyền nuôi con, chia tài sản, nợ chung hoặc một bên đang ở nước ngoài.
Khi nào có thể yêu cầu ly hôn đơn phương?
Không phải cứ muốn ly hôn là Tòa án chắc chắn chấp nhận yêu cầu.
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình, Tòa án có thể giải quyết cho ly hôn khi có căn cứ cho thấy vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
Một số tình huống thường được yêu cầu ly hôn đơn phương gồm:
- Vợ hoặc chồng thường xuyên ngoại tình.
- Có hành vi bạo lực gia đình.
- Thường xuyên xúc phạm, hành hạ nhau.
- Hai vợ chồng sống ly thân trong thời gian dài.
- Không còn quan tâm, chăm sóc và thực hiện nghĩa vụ đối với nhau.
- Thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nghiêm trọng.
- Một bên bỏ mặc gia đình.
- Có hành vi nghiện ngập gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống gia đình.
- Mục đích hôn nhân không đạt được và đời sống chung không thể tiếp tục.
Tùy từng trường hợp, người yêu cầu ly hôn nên chuẩn bị các tài liệu, chứng cứ phù hợp để chứng minh tình trạng hôn nhân.
Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm những gì?
Để thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương, người yêu cầu thường cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
Đơn khởi kiện ly hôn
Đây là tài liệu quan trọng nhất trong hồ sơ.
Trong đơn cần thể hiện các thông tin cơ bản như:
- Thông tin của người khởi kiện.
- Thông tin của người bị kiện.
- Thông tin về quá trình đăng ký kết hôn.
- Nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn.
- Yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân.
- Yêu cầu về con chung.
- Yêu cầu về tài sản chung, nợ chung nếu có.
- Các yêu cầu khác liên quan đến vụ án.
Nội dung đơn cần được trình bày rõ ràng, thống nhất với các tài liệu, chứng cứ gửi kèm.
Giấy chứng nhận kết hôn
Người yêu cầu nên chuẩn bị bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
Nếu giấy chứng nhận kết hôn bị mất, có thể thực hiện thủ tục xin cấp bản sao/trích lục theo quy định để phục vụ việc giải quyết vụ án.
Giấy tờ tùy thân
Có thể cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh nhân thân của người yêu cầu và các tài liệu liên quan theo yêu cầu của Tòa án.
Giấy tờ về nơi cư trú
Đây là nhóm giấy tờ quan trọng để xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Giấy khai sinh của con
Nếu vợ chồng có con chung và có yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con, cần cung cấp giấy khai sinh của con.
Tài liệu về tài sản chung
Nếu yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản, cần chuẩn bị các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng và nguồn gốc tài sản.
Ví dụ:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy đăng ký xe.
- Hợp đồng mua bán.
- Hợp đồng vay.
- Giấy tờ về tài khoản, cổ phần hoặc tài sản khác.
Chứng cứ chứng minh mâu thuẫn
Trong trường hợp cần thiết, người yêu cầu có thể cung cấp các tài liệu chứng minh tình trạng hôn nhân, chẳng hạn:
- Tin nhắn.
- Hình ảnh.
- Video.
- Biên bản làm việc.
- Tài liệu liên quan đến hành vi bạo lực gia đình.
- Tài liệu thể hiện việc một bên ngoại tình.
- Các tài liệu khác có giá trị chứng minh.
Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải có đầy đủ tất cả các loại giấy tờ nêu trên. Hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào nội dung yêu cầu và tình trạng thực tế của từng vụ án.
Nộp đơn ly hôn đơn phương ở đâu?
Đây là một trong những vấn đề người muốn ly hôn cần đặc biệt lưu ý.
Từ ngày 01/07/2025, hệ thống Tòa án nhân dân đã được tổ chức theo mô hình mới, trong đó có Tòa án nhân dân khu vực. Luật Tổ chức Tòa án nhân dân và các văn bản về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực đã được ban hành và có hiệu lực theo quy định.
Đối với vụ án ly hôn đơn phương, người yêu cầu cần xác định Tòa án có thẩm quyền theo lãnh thổ, thông thường dựa trên nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người bị kiện, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác.
Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ, cần kiểm tra chính xác Tòa án nhân dân khu vực nào có thẩm quyền đối với nơi cư trú của người còn lại.
Việc xác định sai Tòa án có thể khiến hồ sơ bị chuyển hoặc trả lại, làm kéo dài thời gian giải quyết.
Vợ hoặc chồng không đồng ý thì có ly hôn được không?
Câu trả lời là: Có thể.
Đây chính là điểm khác biệt cơ bản giữa ly hôn đơn phương và ly hôn thuận tình.
Nếu một bên không đồng ý ký vào đơn ly hôn thì người còn lại vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo thủ tục đơn phương.
Tòa án sẽ xem xét tình trạng thực tế của quan hệ hôn nhân và các căn cứ pháp luật để quyết định.
Do đó, không có chữ ký đồng ý của người còn lại không đồng nghĩa với việc không thể ly hôn.
Tuy nhiên, người yêu cầu vẫn phải thực hiện đúng thủ tục tố tụng và chứng minh các căn cứ cần thiết theo quy định.
Có cần chứng minh chồng/vợ ngoại tình không?
Không phải mọi trường hợp ly hôn đơn phương đều bắt buộc phải chứng minh ngoại tình.
Ngoại tình chỉ là một trong những tình tiết có thể được sử dụng để chứng minh tình trạng hôn nhân trầm trọng.
Nếu nguyên nhân ly hôn là bạo lực gia đình, bỏ mặc gia đình, mâu thuẫn kéo dài, đời sống chung không thể tiếp tục hoặc những vi phạm nghiêm trọng khác thì có thể sử dụng các chứng cứ phù hợp với tình huống thực tế.
Quan trọng là hồ sơ cần thể hiện được tình trạng hôn nhân và căn cứ để Tòa án xem xét yêu cầu ly hôn.
Nếu không có giấy chứng nhận kết hôn thì phải làm sao?
Trường hợp giấy chứng nhận kết hôn bị mất, người yêu cầu không nên tự ý bỏ qua giấy tờ này.
Có thể liên hệ cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục xin cấp bản sao hoặc trích lục thông tin đăng ký kết hôn theo quy định.
Sau khi có tài liệu phù hợp, người yêu cầu sử dụng để hoàn thiện hồ sơ gửi Tòa án.
Trường hợp thông tin đăng ký kết hôn có vấn đề hoặc quan hệ hôn nhân được đăng ký ở nước ngoài thì thủ tục có thể phức tạp hơn và cần xem xét riêng.
Nếu có con chung thì giải quyết thế nào?
Khi ly hôn, nếu hai bên có con chung nhưng không thống nhất được người trực tiếp nuôi con, Tòa án sẽ xem xét vấn đề nuôi con theo quy định pháp luật.
Việc quyết định người trực tiếp nuôi con không chỉ dựa vào việc người nào có thu nhập cao hơn.
Tòa án có thể xem xét nhiều yếu tố nhằm bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con, chẳng hạn:
- Điều kiện chăm sóc con.
- Điều kiện về chỗ ở.
- Thu nhập và khả năng bảo đảm cuộc sống.
- Thời gian dành cho con.
- Môi trường sinh hoạt.
- Sự ổn định trong việc chăm sóc, giáo dục con.
- Nguyện vọng của con trong trường hợp pháp luật quy định phải xem xét.
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền, nghĩa vụ đối với con theo quy định pháp luật.
Nếu có tài sản chung thì có bắt buộc chia ngay khi ly hôn không?
Câu trả lời là: Không nhất thiết.
Khi giải quyết ly hôn, vợ chồng có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản chung nếu có tranh chấp.
Tuy nhiên, nếu hai bên chưa yêu cầu giải quyết tài sản hoặc có thỏa thuận phù hợp thì vấn đề tài sản có thể được xử lý theo hướng khác tùy từng trường hợp.
Nếu tài sản có giá trị lớn như nhà đất, doanh nghiệp, cổ phần hoặc có nhiều khoản nợ chung, người yêu cầu nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu và nguồn gốc tài sản.
Ly hôn đơn phương mất bao lâu?
Thời gian giải quyết một vụ án ly hôn đơn phương không có một con số cố định cho tất cả các trường hợp.
Thời gian thực tế có thể phụ thuộc vào:
- Hồ sơ có đầy đủ hay không.
- Tòa án có thẩm quyền.
- Người bị kiện có hợp tác hay không.
- Hai bên có tranh chấp về con hay không.
- Có tranh chấp tài sản hay không.
- Có cần định giá, thẩm định tài sản hay không.
- Có người đang ở nước ngoài hay không.
- Có cần ủy thác tư pháp hay không.
- Việc tham gia tố tụng của các bên.
- Các tình tiết phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án.
Những vụ án chỉ tranh chấp về quan hệ hôn nhân thường có thể đơn giản hơn so với vụ án đồng thời có tranh chấp phức tạp về tài sản, con chung hoặc có yếu tố nước ngoài.
Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi vụ ly hôn đơn phương đều được giải quyết trong cùng một khoảng thời gian.
Ly hôn đơn phương có mất án phí không?
Khi yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, người khởi kiện có thể phải thực hiện nghĩa vụ về tạm ứng án phí theo quy định.
Mức án phí và nghĩa vụ chịu án phí phụ thuộc vào việc vụ án có tranh chấp tài sản hay không và giá trị tài sản tranh chấp.
Đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản, án phí sơ thẩm thường thuộc nhóm án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch. Trường hợp có tranh chấp tài sản thì mức án phí có thể được xác định theo giá trị tài sản tranh chấp.
Do đó, khi chuẩn bị hồ sơ, cần xác định rõ người yêu cầu có yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản hay không.
Có thể ly hôn đơn phương khi người kia cố tình không đến Tòa không?
Việc người bị kiện cố tình không tham gia tố tụng không phải lúc nào cũng khiến vụ án bị đình chỉ.
Tòa án sẽ thực hiện việc triệu tập, thông báo theo quy định tố tụng. Trong một số trường hợp, nếu người bị kiện đã được triệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt, Tòa án có thể giải quyết vụ án theo quy định về xét xử vắng mặt.
Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào tình trạng triệu tập và các điều kiện tố tụng cụ thể của từng vụ án.
Vì vậy, người yêu cầu ly hôn cần cung cấp chính xác thông tin về nơi cư trú, nơi làm việc và địa chỉ liên hệ của người còn lại nếu có.
Nếu chồng/vợ đang ở nước ngoài thì phải làm sao?
Đây là trường hợp phức tạp hơn so với ly hôn đơn phương thông thường.
Khi một bên đang ở nước ngoài, vụ án có thể phát sinh vấn đề về thẩm quyền của Tòa án, tống đạt giấy tờ, thu thập chứng cứ và ủy thác tư pháp.
Đặc biệt, nếu có tranh chấp về tài sản tại Việt Nam hoặc các vấn đề liên quan đến người đang ở nước ngoài thì hồ sơ cần được xem xét cụ thể ngay từ đầu.
Trong trường hợp này, người yêu cầu nên được tư vấn để xác định đúng Tòa án có thẩm quyền và phương án tố tụng phù hợp.
Những lỗi thường gặp khi làm thủ tục ly hôn đơn phương
Trên thực tế, nhiều hồ sơ bị kéo dài do người yêu cầu mắc phải một số lỗi như:
Sai Tòa án có thẩm quyền
Đây là lỗi khá phổ biến. Người yêu cầu cần xác định chính xác Tòa án có thẩm quyền theo quy định hiện hành.
Hồ sơ thiếu giấy tờ
Đặc biệt là giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của con hoặc tài liệu liên quan đến tài sản.
Địa chỉ của người bị kiện không chính xác
Thông tin về người bị kiện có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình Tòa án tống đạt văn bản tố tụng.
Đơn ly hôn trình bày không rõ ràng
Đơn cần nêu cụ thể yêu cầu về quan hệ hôn nhân, con chung và tài sản nếu có.
Không chuẩn bị chứng cứ
Trong trường hợp có tranh chấp hoặc cần chứng minh tình trạng hôn nhân, việc không chuẩn bị chứng cứ có thể khiến quá trình giải quyết gặp khó khăn.
Không tham gia các buổi làm việc của Tòa án
Người khởi kiện cần chủ động thực hiện các yêu cầu tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án.
Có nên thuê luật sư khi ly hôn đơn phương không?
Không phải mọi trường hợp ly hôn đơn phương đều bắt buộc phải thuê luật sư.
Tuy nhiên, việc có luật sư hỗ trợ có thể đặc biệt hữu ích nếu vụ việc có:
- Tranh chấp quyền nuôi con.
- Tranh chấp tài sản lớn.
- Tranh chấp nhà đất.
- Nợ chung phức tạp.
- Một bên không hợp tác.
- Một bên đang ở nước ngoài.
- Tài sản hoặc con chung có yếu tố nước ngoài.
- Hồ sơ, giấy tờ bị thiếu hoặc có vấn đề.
- Người yêu cầu không có thời gian trực tiếp thực hiện thủ tục.
Luật sư có thể hỗ trợ đánh giá tình trạng pháp lý, chuẩn bị hồ sơ, xác định thẩm quyền Tòa án và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng theo phạm vi dịch vụ.
Nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao?
Nếu bạn đang băn khoăn “Nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao?”, có thể thực hiện theo trình tự cơ bản:
- Xác định căn cứ ly hôn.
- Chuẩn bị đơn khởi kiện.
- Chuẩn bị giấy chứng nhận kết hôn và giấy tờ nhân thân.
- Chuẩn bị giấy khai sinh của con nếu có con chung.
- Chuẩn bị giấy tờ về tài sản, nợ chung nếu có yêu cầu giải quyết.
- Chuẩn bị chứng cứ về tình trạng hôn nhân nếu cần thiết.
- Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền.
- Nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục tạm ứng án phí theo thông báo.
- Tham gia quá trình giải quyết vụ án theo yêu cầu của Tòa án.
- Nhận bản án/quyết định giải quyết ly hôn.
Mặc dù một bên không đồng ý ly hôn, người còn lại vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, để được giải quyết thuận lợi, việc chuẩn bị hồ sơ và xác định đúng căn cứ pháp lý ngay từ đầu là rất quan trọng.
Dịch vụ tư vấn ly hôn đơn phương tại Công Ty Luật TNHH RB Law
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ hoặc chưa biết nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao, Công Ty Luật TNHH RB Law có thể hỗ trợ tư vấn và thực hiện các công việc pháp lý liên quan đến thủ tục ly hôn theo nhu cầu của khách hàng.
Các nội dung có thể được hỗ trợ gồm:
- Tư vấn điều kiện ly hôn đơn phương.
- Tư vấn hồ sơ ly hôn.
- Soạn đơn khởi kiện ly hôn.
- Tư vấn xác định Tòa án có thẩm quyền.
- Tư vấn quyền nuôi con.
- Tư vấn cấp dưỡng nuôi con.
- Tư vấn phân chia tài sản chung.
- Tư vấn giải quyết nợ chung.
- Tư vấn ly hôn khi một bên không hợp tác.
- Tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài.
- Hỗ trợ khách hàng trong quá trình tố tụng theo phạm vi dịch vụ.
Công Ty Luật TNHH RB Law luôn hướng đến việc cung cấp giải pháp pháp lý phù hợp, giúp khách hàng hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trước khi đưa ra quyết định.
Nếu muốn ly hôn đơn phương thì phải làm sao?
Người có nhu cầu ly hôn cần chuẩn bị hồ sơ, xác định căn cứ ly hôn, lựa chọn đúng Tòa án có thẩm quyền và thực hiện đầy đủ các bước tố tụng theo quy định pháp luật.
Đặc biệt, nếu vụ việc có tranh chấp về con chung, tài sản, nhà đất, nợ chung hoặc có yếu tố nước ngoài, việc chuẩn bị hồ sơ và phương án giải quyết ngay từ đầu càng quan trọng.
Nếu chưa chắc chắn về thủ tục hoặc tình trạng pháp lý của vụ việc, bạn nên được tư vấn cụ thể dựa trên hoàn cảnh thực tế trước khi nộp hồ sơ.
CÔNG TY LUẬT TNHH RB LAW
Tư vấn pháp luật – Hỗ trợ giải quyết tranh chấp – Đại diện và tham gia tố tụng theo quy định pháp luật.
