Khi một người vợ qua đời, nhiều gia đình băn khoăn vợ mất tài sản chung thuộc về ai, liệu toàn bộ tài sản chung sẽ thuộc về chồng hay phải chia cho các con và những người thừa kế khác. Đây là vấn đề liên quan đồng thời đến pháp luật về hôn nhân gia đình và pháp luật về thừa kế.
Trong bài viết dưới đây, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích chi tiết quy định hiện hành để giúp bạn hiểu đúng quyền sở hữu tài sản và quyền thừa kế khi người vợ qua đời.
Căn cứ pháp lý
Các quy định liên quan được điều chỉnh bởi:
- Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014;
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan.
Vợ mất tài sản chung thuộc về ai?
Không phải toàn bộ tài sản chung đều thuộc về chồng.
Theo quy định của pháp luật, trước khi chia di sản thừa kế phải xác định:
- Đâu là tài sản chung của vợ chồng;
- Đâu là tài sản riêng của mỗi người.
Đối với tài sản chung:
- Một nửa giá trị tài sản chung thuộc quyền sở hữu của người chồng;
- Một nửa còn lại được xác định là phần tài sản của người vợ và trở thành di sản thừa kế sau khi người vợ qua đời.
Như vậy, chồng không đương nhiên sở hữu toàn bộ tài sản chung.
Cách xác định tài sản chung của vợ chồng
Thông thường, tài sản chung bao gồm:
- Nhà đất mua trong thời kỳ hôn nhân;
- Xe ô tô, xe máy mua sau khi kết hôn;
- Tiền gửi tiết kiệm;
- Thu nhập từ tiền lương, kinh doanh;
- Cổ phần, cổ phiếu;
- Quyền sử dụng đất được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân;
- Các tài sản hợp pháp khác hình thành trong thời kỳ hôn nhân.
Nếu không có căn cứ chứng minh là tài sản riêng thì tài sản thường được xác định là tài sản chung.
Phần tài sản của người vợ được chia như thế nào?
Sau khi xác định phần sở hữu của người vợ trong khối tài sản chung, phần này sẽ được chia theo:
- Di chúc hợp pháp (nếu có);
- Hoặc chia theo pháp luật nếu không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp.
Nếu vợ không để lại di chúc thì ai được hưởng?
Theo Bộ luật Dân sự, hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Người chồng;
- Cha đẻ, mẹ đẻ;
- Cha nuôi, mẹ nuôi (nếu có);
- Các con đẻ, con nuôi hợp pháp.
Những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau, nếu không thuộc trường hợp bị truất quyền hoặc từ chối nhận di sản.
Ví dụ minh họa
Vợ chồng có:
- Nhà trị giá 6 tỷ đồng;
- Tiền tiết kiệm 2 tỷ đồng.
Tổng tài sản chung là 8 tỷ đồng.
Khi người vợ qua đời:
- 4 tỷ đồng là phần sở hữu của người chồng;
- 4 tỷ đồng còn lại là di sản của người vợ.
Nếu người vợ không để lại di chúc và hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Chồng;
- Hai người con.
Thì 4 tỷ đồng di sản sẽ được chia đều cho ba người, mỗi người được hưởng khoảng 1,33 tỷ đồng.
Kết quả:
- Người chồng sở hữu 4 tỷ đồng của mình và được hưởng thêm phần thừa kế theo quy định;
- Hai người con cũng được hưởng phần di sản tương ứng.
Nếu người vợ có di chúc thì sao?
Nếu có di chúc hợp pháp, di sản sẽ được chia theo ý chí của người lập di chúc.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của một số người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc trong các trường hợp luật định, chẳng hạn như:
- Con chưa thành niên;
- Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động;
- Cha, mẹ hoặc vợ, chồng thuộc diện được bảo vệ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Chồng có được bán toàn bộ tài sản chung sau khi vợ mất không?
Không phải lúc nào cũng được.
Nếu tài sản chưa hoàn tất việc khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế thì phần di sản của người vợ vẫn thuộc khối di sản và liên quan đến quyền lợi của những người thừa kế.
Việc tự ý chuyển nhượng toàn bộ tài sản có thể phát sinh tranh chấp hoặc bị xem xét về hiệu lực giao dịch nếu ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các đồng thừa kế.
Tài sản riêng của người vợ thuộc về ai?
Đối với tài sản riêng của người vợ, chẳng hạn như:
- Tài sản có trước hôn nhân;
- Được tặng cho riêng;
- Được thừa kế riêng;
- Tài sản được xác lập hợp pháp là tài sản riêng.
Toàn bộ tài sản này sẽ trở thành di sản thừa kế sau khi người vợ qua đời và được chia theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Người chồng không mặc nhiên trở thành chủ sở hữu toàn bộ tài sản riêng của người vợ.
Con có được hưởng tài sản khi mẹ mất không?
Câu trả lời là: Có.
Nếu người con thuộc hàng thừa kế thứ nhất hoặc được chỉ định trong di chúc thì có quyền hưởng phần di sản theo quy định của pháp luật.
Việc người con đã thành niên hay chưa thành niên không làm mất quyền hưởng thừa kế, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác.
Những hiểu lầm phổ biến
Chồng đương nhiên được toàn bộ tài sản
Sai. Người chồng chỉ sở hữu phần tài sản của mình trong khối tài sản chung và có thể được hưởng thêm phần di sản theo quy định về thừa kế.
Tài sản đứng tên chồng là của riêng chồng
Không hẳn. Nếu tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân và không chứng minh được là tài sản riêng thì vẫn có thể được xác định là tài sản chung.
Con chỉ được hưởng khi có di chúc
Sai. Nếu không có di chúc thì con thuộc hàng thừa kế thứ nhất và vẫn được hưởng di sản theo pháp luật.
Người chồng được toàn quyền bán nhà ngay sau khi vợ mất
Sai. Trước khi chuyển nhượng, cần xem xét quyền của các đồng thừa kế và hoàn tất các thủ tục liên quan đến di sản.
Dịch vụ tư vấn thừa kế tại Công Ty Luật TNHH RB Law
Các tranh chấp liên quan đến di sản thừa kế và tài sản chung của vợ chồng thường có tính chất phức tạp. Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn xác định tài sản chung, tài sản riêng;
- Tư vấn chia di sản thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
- Hỗ trợ khai nhận, phân chia di sản;
- Tư vấn sang tên quyền sử dụng đất, nhà ở sau khi nhận thừa kế;
- Giải quyết tranh chấp về thừa kế và tài sản;
- Đại diện khách hàng tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Đội ngũ luật sư của RB Law luôn đồng hành cùng khách hàng, đưa ra giải pháp phù hợp với từng vụ việc và bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật.
Đối với câu hỏi Vợ mất tài sản chung thuộc về ai? câu trả lời là không mặc nhiên thuộc toàn bộ về người chồng. Trước hết cần xác định phần sở hữu của mỗi người trong khối tài sản chung. Phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người vợ sẽ trở thành di sản thừa kế và được chia theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật. Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp các thành viên trong gia đình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời hạn chế các tranh chấp phát sinh.
Nếu bạn cần tư vấn về thừa kế, phân chia di sản hoặc xác định tài sản chung của vợ chồng, Công Ty Luật TNHH RB Law luôn sẵn sàng hỗ trợ với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm và tận tâm.
