Những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn là vấn đề được nhiều người quan tâm khi cuộc sống hôn nhân phát sinh mâu thuẫn nhưng một bên không đồng ý chấm dứt quan hệ vợ chồng. Không phải mọi trường hợp một người muốn ly hôn đều được Tòa án chấp nhận. Người yêu cầu cần đáp ứng các điều kiện và có căn cứ theo quy định pháp luật.
Theo Luật Hôn nhân và gia đình, vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Tuy nhiên, đối với ly hôn đơn phương, Tòa án sẽ xem xét tình trạng hôn nhân và các căn cứ pháp lý cụ thể trước khi quyết định.
Vậy những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn? Vợ có thể đơn phương ly hôn khi chồng ngoại tình không? Chồng có được đơn phương ly hôn khi vợ không đồng ý? Hãy cùng Công Ty Luật TNHH RB Law tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Đơn phương ly hôn là gì?
Đơn phương ly hôn là cách gọi phổ biến của trường hợp ly hôn theo yêu cầu của một bên.
Khác với thuận tình ly hôn, đơn phương ly hôn xảy ra khi chỉ một bên vợ hoặc chồng muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân, trong khi bên còn lại không đồng ý hoặc không hợp tác.
Ví dụ:
- Chồng muốn ly hôn nhưng vợ không đồng ý.
- Vợ muốn ly hôn nhưng chồng không ký đơn.
- Một bên bỏ đi, không hợp tác giải quyết ly hôn.
- Hai bên không thống nhất được về việc ly hôn hoặc các vấn đề liên quan.
Trong những trường hợp này, bên có nhu cầu có thể xem xét yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định.
Tuy nhiên, việc một bên nộp đơn không đồng nghĩa chắc chắn được Tòa án cho ly hôn. Tòa án phải xem xét căn cứ theo quy định pháp luật.
Những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn?
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án có thể giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Như vậy, một số trường hợp thường được xem xét đơn phương ly hôn gồm:
- Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình.
- Một bên ngoại tình nghiêm trọng, vi phạm nghĩa vụ chung thủy.
- Một bên vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ hoặc chồng.
- Vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nghiêm trọng.
- Hai bên không còn tình cảm, không còn quan tâm, chăm sóc nhau.
- Đời sống chung không thể kéo dài.
- Mục đích hôn nhân không đạt được.
- Một bên có hành vi khiến quan hệ hôn nhân rơi vào tình trạng trầm trọng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ có một trong các hành vi trên là Tòa án đương nhiên cho ly hôn. Tòa án sẽ đánh giá tình trạng hôn nhân trên cơ sở tài liệu, chứng cứ và các tình tiết cụ thể của vụ việc.
Vợ có được đơn phương ly hôn khi chồng ngoại tình không?
Câu trả lời là: Có thể.
Ngoại tình là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến việc một bên yêu cầu ly hôn.
Nếu người chồng có quan hệ với người khác và hành vi này dẫn đến tình trạng hôn nhân nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống chung và khiến mục đích hôn nhân không đạt được, người vợ có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Tùy từng trường hợp, người vợ có thể cung cấp các tài liệu, chứng cứ như:
- Tin nhắn giữa chồng và người thứ ba.
- Hình ảnh.
- Video.
- Tài liệu thể hiện việc chung sống như vợ chồng.
- Thông tin từ người làm chứng.
- Tài liệu khác có liên quan.
Tuy nhiên, việc thu thập và sử dụng chứng cứ cần tuân thủ quy định pháp luật.
Chồng có được đơn phương ly hôn khi vợ không đồng ý không?
Câu trả lời là: Có thể.
Việc người vợ không đồng ý ly hôn không phải là căn cứ tuyệt đối để ngăn chồng yêu cầu Tòa án giải quyết.
Nếu có căn cứ cho rằng hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được, người chồng có thể yêu cầu ly hôn đơn phương.
Tòa án sẽ xem xét các tài liệu, chứng cứ và lời trình bày của các bên trước khi quyết định.
Do đó, nếu vợ không ký đơn, người chồng không nhất thiết phải chờ đến khi vợ đồng ý mới có thể thực hiện thủ tục. Có thể lựa chọn thủ tục ly hôn theo yêu cầu của một bên nếu đáp ứng điều kiện.
Bạo lực gia đình có được đơn phương ly hôn không?
Câu trả lời là: Có thể.
Bạo lực gia đình là một trong những căn cứ được pháp luật xem xét khi giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên.
Hành vi bạo lực có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần, tính mạng và đời sống của thành viên gia đình.
Nếu một bên thường xuyên có hành vi bạo lực khiến cuộc sống hôn nhân không thể tiếp tục, người còn lại có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Chứng cứ có thể bao gồm:
- Hồ sơ bệnh viện.
- Giấy chứng nhận thương tích.
- Biên bản của cơ quan công an.
- Tài liệu từ chính quyền địa phương.
- Hình ảnh, video.
- Tin nhắn.
- Lời khai của người làm chứng.
- Các tài liệu khác chứng minh hành vi bạo lực.
Đối với trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn tính mạng hoặc sức khỏe, người bị bạo lực nên ưu tiên bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ cần thiết.
Vợ chồng ly thân lâu ngày có được đơn phương ly hôn không?
Câu trả lời là: Có thể, nhưng ly thân lâu ngày không phải là căn cứ duy nhất để Tòa án chắc chắn cho ly hôn.
Trên thực tế, nhiều cặp vợ chồng sống riêng trong thời gian dài, không còn quan tâm, chăm sóc hoặc thực hiện nghĩa vụ với nhau.
Nếu tình trạng ly thân phản ánh việc quan hệ hôn nhân đã thực sự rơi vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được, đây có thể là những tình tiết để Tòa án xem xét khi giải quyết yêu cầu ly hôn.
Do đó, người yêu cầu không nên chỉ ghi trong đơn rằng “vợ chồng đã ly thân nhiều năm” mà cần trình bày cụ thể quá trình mâu thuẫn, tình trạng đời sống chung và các chứng cứ liên quan nếu có.
Vợ hoặc chồng bỏ nhà đi có được đơn phương ly hôn không?
Câu trả lời là: Có thể.
Việc một bên bỏ nhà đi trong thời gian dài có thể là một tình tiết liên quan đến tình trạng hôn nhân.
Tuy nhiên, việc bỏ đi không tự động dẫn đến việc Tòa án cho ly hôn.
Người yêu cầu cần chứng minh các tình tiết liên quan như:
- Thời gian hai bên không chung sống.
- Một bên không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng.
- Không còn quan tâm, chăm sóc nhau.
- Không còn duy trì đời sống gia đình.
- Mâu thuẫn kéo dài.
- Không có khả năng khôi phục đời sống chung.
Tòa án sẽ xem xét toàn diện vụ việc thay vì chỉ căn cứ vào việc một bên đã bỏ đi.
Chồng hoặc vợ không thực hiện nghĩa vụ gia đình có được ly hôn không?
Câu trả lời là: Có thể.
Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau và cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình theo quy định pháp luật.
Nếu một bên vi phạm nghiêm trọng các quyền, nghĩa vụ của vợ chồng và hành vi này khiến hôn nhân rơi vào tình trạng trầm trọng, người còn lại có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Ví dụ:
- Không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc gia đình trong thời gian dài.
- Không thực hiện nghĩa vụ với con.
- Thường xuyên bỏ mặc gia đình.
- Có hành vi xúc phạm, hành hạ thành viên gia đình.
- Không thực hiện các nghĩa vụ cơ bản của vợ chồng.
- Có hành vi nghiêm trọng khác làm ảnh hưởng đến đời sống hôn nhân.
Có được đơn phương ly hôn khi vợ đang mang thai không?
Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý.
Theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Do đó, nếu người chồng muốn đơn phương ly hôn nhưng người vợ đang mang thai thì không được yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn trong thời gian này.
Ngược lại, quy định hạn chế này không áp dụng tương tự với người vợ.
Nếu người vợ đang mang thai nhưng muốn ly hôn, người vợ vẫn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết nếu có căn cứ theo quy định.
Đây là một trong những điểm quan trọng khi xác định những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn.
Vợ chồng không có con có được đơn phương ly hôn không?
Câu trả lời là: Có.
Pháp luật không quy định phải có con chung thì mới được ly hôn.
Nếu vợ chồng không có con nhưng hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được, một bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Trong trường hợp này, Tòa án không phải giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con, nhưng vẫn có thể phải giải quyết các vấn đề về tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính nếu có yêu cầu.
Có được đơn phương ly hôn khi không có giấy đăng ký kết hôn không?
Trường hợp không có giấy đăng ký kết hôn cần xác định rõ nguyên nhân.
Nếu hai người thực tế đã đăng ký kết hôn nhưng người yêu cầu không còn bản chính giấy chứng nhận kết hôn, có thể thực hiện thủ tục xin cấp bản sao hoặc xác nhận thông tin theo quy định để hoàn thiện hồ sơ.
Nếu hai người chưa từng đăng ký kết hôn, việc giải quyết quan hệ giữa hai bên sẽ khác với thủ tục ly hôn của quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận.
Do đó, cần xác định tình trạng đăng ký kết hôn trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Những trường hợp không được đơn phương ly hôn
Bên cạnh việc tìm hiểu những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn, người dân cũng cần biết một số trường hợp bị hạn chế quyền yêu cầu.
Chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai
Nếu vợ đang mang thai, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn.
Chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ sinh con
Trong thời gian người vợ sinh con, người chồng thuộc trường hợp bị hạn chế quyền yêu cầu ly hôn theo quy định.
Chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi
Đây là quy định nhằm bảo vệ người mẹ và trẻ nhỏ trong giai đoạn đặc biệt.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng người vợ vẫn có quyền yêu cầu ly hôn trong những trường hợp này nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Điều kiện để Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương
Để yêu cầu ly hôn đơn phương có cơ sở được giải quyết, người yêu cầu cần xác định:
Có quan hệ hôn nhân hợp pháp
Vợ chồng phải có quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận, trừ những trường hợp pháp luật có quy định cách xử lý riêng.
Có căn cứ ly hôn
Người yêu cầu cần trình bày tình trạng hôn nhân và cung cấp chứng cứ phù hợp nếu có.
Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền
Việc nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền giúp hạn chế việc hồ sơ bị trả lại hoặc phải chuyển đến cơ quan khác.
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ
Hồ sơ cần có các giấy tờ cơ bản liên quan đến quan hệ hôn nhân, con chung, tài sản và các tài liệu chứng minh khác tùy từng trường hợp.
Hồ sơ đơn phương ly hôn gồm những gì?
Tùy từng vụ việc, người yêu cầu có thể cần chuẩn bị:
- Đơn khởi kiện ly hôn.
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn.
- Bản sao giấy tờ tùy thân của người yêu cầu.
- Giấy tờ liên quan đến cư trú theo yêu cầu.
- Bản sao giấy khai sinh của con nếu có con chung.
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản nếu có yêu cầu giải quyết tài sản.
- Tài liệu liên quan đến khoản nợ chung nếu có.
- Chứng cứ về hành vi bạo lực, ngoại tình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng nếu có.
Nếu thiếu giấy tờ, người yêu cầu nên trao đổi với Tòa án có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn phương án bổ sung phù hợp.
Đơn phương ly hôn mất bao lâu?
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương không giống nhau trong mọi vụ án.
Thời gian thực tế có thể phụ thuộc vào:
- Tòa án có thẩm quyền.
- Hồ sơ có đầy đủ hay không.
- Người bị yêu cầu có hợp tác hay không.
- Có tranh chấp về con hay không.
- Có tranh chấp tài sản hay không.
- Có cần xác minh, định giá, thẩm định tài sản hay không.
- Các bên có tham gia đầy đủ các thủ tục tố tụng hay không.
Nếu vụ án có tranh chấp phức tạp về nhà đất, tài sản hoặc quyền nuôi con, thời gian giải quyết có thể kéo dài hơn so với trường hợp chỉ yêu cầu giải quyết quan hệ hôn nhân.
Cần chuẩn bị gì để đơn phương ly hôn thuận lợi?
Người yêu cầu nên:
Thứ nhất, xác định rõ lý do ly hôn.
Cần trình bày cụ thể quá trình chung sống, nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn và tình trạng hiện tại của hôn nhân.
Thứ hai, chuẩn bị chứng cứ.
Nếu có hành vi ngoại tình, bạo lực hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, nên lưu giữ các tài liệu có liên quan.
Thứ ba, chuẩn bị giấy tờ cá nhân.
Các giấy tờ về hôn nhân, con chung, tài sản và cư trú cần được chuẩn bị đầy đủ.
Thứ tư, xác định đúng Tòa án.
Đây là bước quan trọng để hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết đúng thẩm quyền.
Thứ năm, xác định yêu cầu về con và tài sản.
Nếu muốn Tòa án giải quyết quyền nuôi con, cấp dưỡng hoặc tài sản chung, cần thể hiện rõ trong hồ sơ và chuẩn bị tài liệu chứng minh.
Những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn?
Như vậy, khi tìm hiểu những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn, cần đặc biệt lưu ý rằng pháp luật cho phép vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi có căn cứ theo quy định. Trong đó, các tình huống như bạo lực gia đình, vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ vợ chồng, ngoại tình nghiêm trọng, mâu thuẫn kéo dài khiến đời sống chung không thể tiếp tục và mục đích hôn nhân không đạt được có thể là căn cứ để Tòa án xem xét.
Tuy nhiên, người chồng bị hạn chế quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Người vợ không bị áp dụng hạn chế này theo cùng quy định.
Nếu bạn đang gặp trường hợp vợ không đồng ý ly hôn, chồng không ký đơn, ngoại tình, bạo lực gia đình, tranh chấp quyền nuôi con hoặc phân chia tài sản khi ly hôn, việc xác định đúng căn cứ và chuẩn bị hồ sơ ngay từ đầu là rất quan trọng.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý về ly hôn đơn phương, thuận tình ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng, phân chia tài sản và các vấn đề pháp lý về hôn nhân gia đình.
Nếu bạn cần tư vấn về những trường hợp nào được phép đơn phương ly hôn, hãy liên hệ Công Ty Luật TNHH RB Law để được luật sư xem xét tình trạng cụ thể và hướng dẫn phương án phù hợp.
Công Ty Luật TNHH RB Law
Tư vấn pháp luật – Hôn nhân và gia đình – Ly hôn – Quyền nuôi con – Phân chia tài sản.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo. Việc áp dụng pháp luật vào từng trường hợp cụ thể cần căn cứ vào hồ sơ, chứng cứ, tình tiết thực tế và quy định pháp luật tại thời điểm giải quyết.
