Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không? Đây là một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm khi thực hiện thủ tục ly hôn mà vợ hoặc chồng không đồng thuận. Theo quy định của pháp luật, việc một bên yêu cầu ly hôn không làm mất quyền yêu cầu giải quyết tài sản chung của vợ chồng.
Khi giải quyết ly hôn đơn phương, nếu vợ chồng có tài sản chung và có yêu cầu phân chia, Tòa án có thể xem xét, giải quyết việc chia tài sản theo quy định của pháp luật. Việc tài sản được chia như thế nào còn phụ thuộc vào nguồn gốc tài sản, công sức đóng góp của mỗi bên, hoàn cảnh gia đình và nhiều yếu tố khác.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp thông tin dưới đây để giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề ly hôn đơn phương có được chia tài sản không, nguyên tắc chia tài sản và những vấn đề cần lưu ý.
Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không?
Câu trả lời là: Có.
Ly hôn đơn phương không đồng nghĩa với việc người yêu cầu ly hôn mất quyền đối với tài sản chung của vợ chồng.
Theo Luật Hôn nhân và gia đình, khi ly hôn, nếu vợ chồng có yêu cầu giải quyết tài sản thì Tòa án sẽ áp dụng các quy định pháp luật để giải quyết. Vợ chồng cũng có quyền tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản; nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
Điều này có nghĩa là người nộp đơn ly hôn đơn phương vẫn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề liên quan đến:
- Nhà, đất được xác định là tài sản chung;
- Tiền tiết kiệm, tiền gửi ngân hàng;
- Xe ô tô, xe máy và các tài sản có giá trị khác;
- Tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân;
- Phần vốn góp, cổ phần, hoạt động kinh doanh;
- Các tài sản chung khác;
- Nghĩa vụ tài chính và các khoản nợ chung của vợ chồng.
Việc có được chia tài sản hay không và được chia bao nhiêu sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Tài sản nào được xác định là tài sản chung của vợ chồng?
Một trong những vấn đề quan trọng khi chia tài sản lúc ly hôn là phải xác định tài sản chung và tài sản riêng.
Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, tài sản chung của vợ chồng có thể bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh, hoa lợi, lợi tức và những nguồn tài sản khác theo quy định pháp luật trong thời kỳ hôn nhân.
Ngoài ra, tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung cũng có thể được xác định là tài sản chung.
Trong trường hợp không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng của một bên thì tài sản đó có thể được xác định là tài sản chung theo quy định pháp luật.
Ví dụ:
Vợ chồng kết hôn năm 2018. Đến năm 2025, hai người mua một căn nhà bằng tiền thu nhập trong thời kỳ hôn nhân. Năm 2026, người vợ nộp đơn yêu cầu ly hôn đơn phương và đề nghị Tòa án chia căn nhà.
Nếu căn nhà được xác định là tài sản chung của vợ chồng thì việc người vợ là người yêu cầu ly hôn không làm mất quyền yêu cầu chia tài sản đối với căn nhà đó.
Tài sản riêng có được chia khi ly hôn không?
Không phải mọi tài sản mà vợ hoặc chồng đang sở hữu đều là tài sản chung.
Tài sản riêng có thể bao gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân và những tài sản khác được xác định là tài sản riêng theo quy định pháp luật.
Về nguyên tắc, tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyền sở hữu của bên đó.
Tuy nhiên, trên thực tế có thể phát sinh trường hợp tài sản riêng đã được nhập vào tài sản chung hoặc tài sản riêng và tài sản chung bị trộn lẫn với nhau. Khi đó, việc xác định quyền sở hữu và phần giá trị của mỗi bên có thể trở nên phức tạp.
Do đó, người yêu cầu chia tài sản nên chuẩn bị các giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản.
Ly hôn đơn phương thì tài sản được chia đôi không?
Nhiều người cho rằng cứ ly hôn thì tài sản chung sẽ được chia đôi. Tuy nhiên, đây không phải là cách hiểu hoàn toàn chính xác.
Theo nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn, tài sản chung được chia đôi nhưng có tính đến nhiều yếu tố theo quy định pháp luật, trong đó có:
- Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
- Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung;
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
- Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
Vì vậy, chia đôi không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp đều được chia chính xác 50% – 50% về giá trị tài sản. Tòa án sẽ xem xét các yếu tố cụ thể của vụ việc khi giải quyết.
Công sức đóng góp được xem xét như thế nào?
Khi chia tài sản chung, công sức đóng góp của mỗi bên là một trong những yếu tố được xem xét.
Công sức đóng góp không chỉ được hiểu là số tiền một người trực tiếp bỏ ra để mua tài sản.
Ví dụ, trong thời kỳ hôn nhân:
- Người chồng đi làm và tạo ra thu nhập;
- Người vợ ở nhà chăm sóc con;
- Người vợ quản lý gia đình và hỗ trợ chồng làm việc;
- Hai vợ chồng cùng kinh doanh;
- Một bên trực tiếp quản lý, duy trì tài sản chung.
Những đóng góp này có thể được xem xét khi giải quyết việc chia tài sản.
Do đó, việc một người không trực tiếp đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không trực tiếp chuyển tiền mua tài sản không đương nhiên đồng nghĩa với việc người đó không có quyền đối với tài sản chung.
Nhà đất có được chia khi ly hôn đơn phương không?
Câu trả lời là: Có thể.
Nhà đất là một trong những loại tài sản thường phát sinh tranh chấp khi vợ chồng ly hôn.
Nếu quyền sử dụng đất, nhà ở được xác định là tài sản chung của vợ chồng và một bên có yêu cầu giải quyết thì Tòa án có thể xem xét việc phân chia theo quy định pháp luật.
Tùy từng trường hợp, việc phân chia có thể được thực hiện bằng cách:
- Chia hiện vật nếu tài sản có thể chia;
- Một bên nhận tài sản và thanh toán phần giá trị tương ứng cho bên còn lại;
- Bán tài sản để chia giá trị;
- Hoặc áp dụng phương án khác phù hợp với thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật.
Đối với nhà đất, việc giải quyết còn phụ thuộc vào đặc điểm thửa đất, giấy chứng nhận, nguồn gốc sử dụng đất, hiện trạng tài sản và các vấn đề pháp lý liên quan.
Vì vậy, nếu tài sản tranh chấp là nhà đất, người yêu cầu ly hôn nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ liên quan đến tài sản.
Ly hôn đơn phương có được chia tài sản nếu chồng hoặc vợ không đồng ý?
Câu trả lời là: Có thể.
Ly hôn đơn phương được thực hiện khi một bên yêu cầu ly hôn và đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật. Việc bên còn lại không đồng ý ly hôn không đồng nghĩa với việc họ có quyền ngăn cản Tòa án xem xét các yêu cầu hợp pháp về tài sản.
Trong trường hợp hai bên không thống nhất được việc chia tài sản, người yêu cầu có thể đề nghị Tòa án giải quyết trong cùng vụ án ly hôn.
Tuy nhiên, người yêu cầu cần cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến tài sản, chẳng hạn:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
- Giấy đăng ký xe;
- Hợp đồng mua bán;
- Chứng từ thanh toán;
- Sao kê tài khoản;
- Hợp đồng vay;
- Giấy tờ thừa kế, tặng cho;
- Các tài liệu chứng minh nguồn gốc tài sản.
Tài liệu càng đầy đủ thì việc xác định nguồn gốc và giá trị tài sản càng có cơ sở.
Nếu chồng hoặc vợ cố tình che giấu tài sản thì sao?
Trong thực tế, có trường hợp một bên cho rằng người còn lại đang cố tình che giấu hoặc tẩu tán tài sản chung trước khi ly hôn.
Đây là vấn đề cần được đặc biệt lưu ý.
Nếu có căn cứ cho rằng một bên đang che giấu tài sản chung, người còn lại có thể cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để đề nghị xem xét.
Việc chứng minh tài sản là tài sản chung có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình giải quyết vụ án.
Đối với những tài sản có giá trị lớn như nhà đất, ô tô, tiền gửi, cổ phần, phần vốn góp hoặc tài sản kinh doanh, người yêu cầu nên chủ động thu thập tài liệu liên quan ngay từ khi chuẩn bị hồ sơ ly hôn.
Có thể yêu cầu chia tài sản sau khi đã ly hôn không?
Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc phải chia toàn bộ tài sản chung ngay trong thời điểm giải quyết ly hôn.
Vợ chồng có thể thỏa thuận về việc chia tài sản. Trong trường hợp chưa yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản tại thời điểm ly hôn, vấn đề tài sản có thể phát sinh tranh chấp và được giải quyết theo quy định pháp luật trong những trường hợp cụ thể.
Do đó, nếu hai bên có tài sản chung nhưng chưa thống nhất được phương án xử lý, cần cân nhắc kỹ việc có yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản trong vụ án ly hôn hay không.
Hồ sơ yêu cầu chia tài sản khi ly hôn đơn phương
Tùy vụ việc, hồ sơ có thể bao gồm:
- Đơn khởi kiện/yêu cầu ly hôn theo quy định;
- Bản chính giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân;
- Bản sao giấy tờ tùy thân của các bên;
- Giấy tờ liên quan đến nơi cư trú;
- Giấy khai sinh của con nếu có con chung;
- Tài liệu chứng minh tài sản chung;
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản;
- Tài liệu liên quan đến khoản nợ chung, nghĩa vụ tài sản nếu có;
- Các chứng cứ khác phục vụ việc giải quyết tranh chấp.
Đối với từng loại tài sản, giấy tờ cần cung cấp có thể khác nhau.
Những yếu tố Tòa án có thể xem xét khi chia tài sản
Khi giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn, Tòa án không chỉ xem xét giá trị tài sản mà còn xem xét những yếu tố theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
Một số vấn đề quan trọng gồm:
Hoàn cảnh của vợ và chồng
Điều kiện về kinh tế, chỗ ở, khả năng lao động và hoàn cảnh thực tế của mỗi bên có thể được xem xét.
Công sức đóng góp
Tòa án có thể xem xét đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì và phát triển tài sản chung.
Bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh
Trong trường hợp tài sản liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghề nghiệp, việc chia tài sản cần được xem xét để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên.
Lỗi của mỗi bên
Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng cũng là một trong những yếu tố được pháp luật quy định để xem xét khi chia tài sản.
Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không?
Câu trả lời là có, nếu có tài sản chung và có yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.
Việc chia tài sản khi ly hôn không đơn giản chỉ là chia đôi toàn bộ tài sản. Tòa án cần xác định đâu là tài sản chung, đâu là tài sản riêng; nguồn gốc tài sản; công sức đóng góp của mỗi bên; hoàn cảnh của vợ chồng và các yếu tố khác theo quy định pháp luật.
Đặc biệt, đối với các trường hợp có nhà đất, tài sản giá trị lớn, tài sản kinh doanh, khoản vay hoặc tranh chấp về nguồn gốc tài sản, việc chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ đầy đủ có ý nghĩa rất quan trọng.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý liên quan đến ly hôn đơn phương, chia tài sản khi ly hôn, quyền nuôi con và các vấn đề pháp lý phát sinh trong quan hệ hôn nhân gia đình.
Nếu bạn đang chuẩn bị ly hôn đơn phương và chưa xác định được tài sản nào là tài sản chung, tài sản nào là tài sản riêng hoặc cách yêu cầu chia tài sản, nên xem xét hồ sơ và hoàn cảnh cụ thể để có hướng xử lý phù hợp.
