Khi ly hôn con dưới 7 tuổi sẽ ở với ai là vấn đề được nhiều cha mẹ quan tâm khi quyết định chấm dứt quan hệ hôn nhân. Việc ai trực tiếp nuôi con sau ly hôn không chỉ phụ thuộc vào mong muốn của cha hoặc mẹ mà còn phải căn cứ vào thỏa thuận giữa hai bên và quy định của pháp luật.
Đặc biệt, pháp luật có những nguyên tắc riêng đối với con dưới 36 tháng tuổi và trẻ từ đủ 36 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi.
Trong bài viết này, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích những quy định quan trọng để cha mẹ hiểu rõ quyền nuôi con khi ly hôn.
Khi ly hôn con dưới 7 tuổi sẽ ở với ai?
Câu trả lời là: không có quy định mặc định rằng con dưới 7 tuổi bắt buộc phải ở với mẹ hoặc bắt buộc phải ở với cha.
Theo Luật Hôn nhân và gia đình, trước hết cha mẹ có thể tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con sau khi ly hôn.
Nếu cha mẹ không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định người trực tiếp nuôi con dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con.
Do đó, khi giải quyết câu hỏi khi ly hôn con dưới 7 tuổi sẽ ở với ai? cần xem xét độ tuổi cụ thể của trẻ.
Con dưới 36 tháng tuổi thường được giao cho mẹ nuôi
Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có quy định đặc biệt.
Về nguyên tắc, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp:
- Người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
- Cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, nếu con mới 1 tuổi hoặc 2 tuổi thì khi ly hôn, người mẹ thường được ưu tiên xem xét trực tiếp nuôi con.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mẹ chắc chắn được quyền nuôi con trong mọi trường hợp.
Tòa án vẫn có thể xem xét điều kiện thực tế của cha và mẹ để bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ.
Con từ đủ 36 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi ở với ai?
Đây là trường hợp nhiều người quan tâm nhất khi tìm kiếm khi ly hôn con dưới 7 tuổi sẽ ở với ai.
Khi con đã đủ 36 tháng tuổi nhưng chưa đủ 7 tuổi, pháp luật không có quy định mặc định rằng con phải ở với mẹ.
Cha mẹ có thể thỏa thuận người trực tiếp nuôi con.
Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định.
Do đó, một người cha hoàn toàn có thể được Tòa án giao trực tiếp nuôi con từ 4, 5 hoặc 6 tuổi nếu có đủ căn cứ cho thấy việc giao con cho cha phù hợp với quyền lợi của trẻ.
Tương tự, người mẹ cũng có thể được giao trực tiếp nuôi con nếu có điều kiện phù hợp.
Con dưới 7 tuổi có được lựa chọn ở với cha hoặc mẹ không?
Không phải cứ con dưới 7 tuổi là trẻ có quyền tự quyết định mình muốn sống với cha hay mẹ.
Pháp luật quy định việc xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên khi quyết định người trực tiếp nuôi con.
Vì vậy, nếu con mới 5 hoặc 6 tuổi, Tòa án không áp dụng quy định về việc phải xem xét nguyện vọng của con theo mốc từ đủ 7 tuổi.
Tuy nhiên, quyền lợi thực tế của trẻ vẫn là yếu tố quan trọng trong quá trình Tòa án quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.
Khi ly hôn, Tòa án căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định người nuôi con?
Trong trường hợp cha mẹ không thỏa thuận được, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố nhằm bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con.
Một số vấn đề có thể được xem xét gồm:
Điều kiện kinh tế
Cha hoặc mẹ có thu nhập ổn định và khả năng bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của con có thể là một yếu tố được xem xét.
Tuy nhiên, người có thu nhập cao hơn không mặc nhiên được quyền nuôi con.
Quyền nuôi con không phải là cuộc so sánh đơn thuần về tiền lương.
Chỗ ở
Tòa án có thể xem xét nơi ở của cha và mẹ có bảo đảm môi trường sinh hoạt ổn định, an toàn và phù hợp với trẻ hay không.
Thời gian trực tiếp chăm sóc con
Đây là yếu tố quan trọng, đặc biệt đối với trẻ còn nhỏ.
Cha hoặc mẹ có công việc quá bận rộn, thường xuyên vắng nhà hoặc phải đi làm xa có thể gặp bất lợi khi chứng minh khả năng trực tiếp chăm sóc con.
Điều kiện học tập của con
Đối với trẻ đã đi học, môi trường giáo dục, khoảng cách từ nơi ở đến trường và khả năng bảo đảm việc học cũng có thể được xem xét.
Điều kiện chăm sóc sức khỏe
Cha mẹ cần chứng minh khả năng chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng và các nhu cầu phát triển của trẻ.
Môi trường sống
Tòa án có thể xem xét sự ổn định về môi trường sống và những người thường xuyên hỗ trợ chăm sóc trẻ.
Có phải người mẹ luôn được quyền nuôi con khi ly hôn?
Câu trả lời là: Không.
Đây là một quan niệm khá phổ biến nhưng không hoàn toàn chính xác.
Pháp luật không quy định rằng sau khi ly hôn, mọi người mẹ đều mặc nhiên được nuôi con.
Việc xác định người trực tiếp nuôi con phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ, thỏa thuận của cha mẹ và quyền lợi về mọi mặt của con.
Riêng đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có nguyên tắc ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ các trường hợp luật định.
Khi trẻ đã từ đủ 36 tháng tuổi trở lên, việc lựa chọn người nuôi con được xem xét dựa trên điều kiện thực tế của cha, mẹ và quyền lợi của trẻ.
Người cha có thể giành quyền nuôi con dưới 7 tuổi không?
Câu trả lời là: Có.
Người cha có thể được Tòa án giao trực tiếp nuôi con dưới 7 tuổi nếu có căn cứ cho thấy việc giao con cho cha phù hợp với quyền lợi của trẻ.
Chẳng hạn, người cha có thể chứng minh:
- Có công việc và thu nhập ổn định;
- Có nơi ở ổn định;
- Có thời gian trực tiếp chăm sóc con;
- Có điều kiện bảo đảm việc học tập và sinh hoạt của con;
- Có môi trường sống phù hợp;
- Có khả năng chăm sóc sức khỏe và phát triển của trẻ.
Đặc biệt, đối với trẻ từ đủ 36 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi, người cha không bị loại khỏi khả năng trực tiếp nuôi con chỉ vì mình là cha.
Nếu cả cha và mẹ đều muốn nuôi con thì Tòa án giải quyết thế nào?
Nếu cả cha và mẹ đều muốn trực tiếp nuôi con nhưng không thể thống nhất, Tòa án sẽ xem xét các điều kiện cụ thể của từng bên.
Không có một tiêu chí duy nhất quyết định quyền nuôi con.
Ví dụ:
Cha có thu nhập cao hơn mẹ nhưng thường xuyên đi công tác, không có thời gian chăm sóc con.
Trong khi đó, mẹ có thu nhập thấp hơn nhưng có công việc ổn định, thời gian chăm sóc con tốt và môi trường sống phù hợp.
Trong trường hợp như vậy, thu nhập cao hơn của người cha không đồng nghĩa với việc cha chắc chắn được nuôi con.
Ngược lại, người mẹ cũng không mặc nhiên được quyền nuôi chỉ vì là mẹ.
Điều quan trọng là quyền lợi về mọi mặt của trẻ.
Con từ đủ 7 tuổi trở lên thì có gì khác?
Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, nếu cha mẹ không thỏa thuận được về người trực tiếp nuôi con thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Điều này không có nghĩa là trẻ từ 7 tuổi trở lên được toàn quyền quyết định mình sẽ sống với ai.
Nguyện vọng của trẻ là một yếu tố được Tòa án xem xét, bên cạnh các điều kiện khác liên quan đến quyền lợi của trẻ.
Do đó, cần phân biệt rõ:
- Con dưới 7 tuổi: chưa thuộc trường hợp phải xem xét nguyện vọng theo mốc từ đủ 7 tuổi.
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên: Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con khi quyết định người trực tiếp nuôi.
Người không trực tiếp nuôi con có quyền gì?
Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền và nghĩa vụ đối với con theo quy định pháp luật.
Người này có quyền:
- Thăm nom con;
- Chăm sóc con trong phạm vi quyền của mình;
- Theo dõi việc học tập, chăm sóc và phát triển của con;
- Thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con không được cản trở quyền thăm nom của người còn lại nếu việc thăm nom không gây ảnh hưởng xấu đến con.
Trong trường hợp người không trực tiếp nuôi con lạm dụng quyền thăm nom để gây ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con, Tòa án có thể xem xét hạn chế quyền thăm nom theo quy định pháp luật.
Người không nuôi con có phải cấp dưỡng không?
Câu trả lời là: Có.
Cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
Mức cấp dưỡng có thể do hai bên thỏa thuận dựa trên:
- Thu nhập;
- Khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Nhu cầu thiết yếu của con.
Nếu cha mẹ không thống nhất được, Tòa án có thể giải quyết theo quy định pháp luật.
Nghĩa vụ cấp dưỡng không phụ thuộc vào việc cha hay mẹ là người trực tiếp nuôi con.
Những giấy tờ nên chuẩn bị khi tranh chấp quyền nuôi con
Nếu cha mẹ không thống nhất được người trực tiếp nuôi con, bên có nhu cầu bảo vệ quyền lợi của mình nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện nuôi dưỡng.
Có thể bao gồm:
- Giấy tờ chứng minh thu nhập;
- Hợp đồng lao động;
- Tài liệu về nơi ở;
- Giấy tờ chứng minh điều kiện sinh hoạt;
- Tài liệu về thời gian làm việc;
- Hồ sơ liên quan đến việc chăm sóc con;
- Tài liệu về việc học tập của con;
- Các chứng cứ khác chứng minh điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng.
Tùy từng vụ việc, loại chứng cứ cần thiết có thể khác nhau.
Khi ly hôn con dưới 7 tuổi, cha mẹ cần lưu ý gì?
Để bảo vệ quyền lợi của con, cha mẹ nên lưu ý một số vấn đề:
Thứ nhất, ưu tiên thỏa thuận nếu có thể.
Nếu cha mẹ có thể thống nhất người trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng và quyền thăm nom thì việc giải quyết sẽ rõ ràng hơn.
Thứ hai, nếu tranh chấp thì cần chuẩn bị chứng cứ.
Không nên chỉ trình bày rằng “tôi yêu con hơn” hoặc “tôi có điều kiện tốt hơn”. Những nhận định này cần được chứng minh bằng các điều kiện thực tế.
Thứ ba, không nên cản trở con gặp cha hoặc mẹ.
Việc cha mẹ có mâu thuẫn không nên biến thành việc hạn chế mối quan hệ giữa trẻ và người còn lại.
Thứ tư, cần phân biệt quyền nuôi con với nghĩa vụ cấp dưỡng.
Người không trực tiếp nuôi con vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.
Khi ly hôn con dưới 7 tuổi sẽ ở với ai?
Pháp luật không quy định tất cả trẻ dưới 7 tuổi đều phải ở với mẹ hoặc đều phải ở với cha.
Cha mẹ có thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định.
Đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có nguyên tắc ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp pháp luật quy định khác hoặc cha mẹ có thỏa thuận phù hợp với lợi ích của con.
Đối với con từ đủ 36 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi, không có quy định mặc định giao con cho mẹ. Tòa án sẽ xem xét điều kiện thực tế của cha và mẹ để xác định người trực tiếp nuôi con.
Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con khi quyết định người trực tiếp nuôi.
Vì vậy, nếu đang chuẩn bị ly hôn và có con nhỏ, cha mẹ nên xác định rõ độ tuổi của con, điều kiện thực tế của mỗi bên và các vấn đề liên quan đến quyền nuôi con, cấp dưỡng và thăm nom.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật về ly hôn, quyền nuôi con, tranh chấp quyền nuôi con, cấp dưỡng và các vấn đề pháp lý trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.
