Trong thực tế, nhiều gia đình khi phân chia tài sản thường băn khoăn con chưa đủ 18 tuổi có được nhận thừa kế không, đặc biệt trong các trường hợp cha mẹ qua đời hoặc ông bà muốn để lại tài sản cho cháu. Việc hiểu rõ quy định pháp luật về quyền thừa kế của người chưa thành niên là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của con cái và tránh những tranh chấp không đáng có.
Bài viết dưới đây của Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật về quyền nhận thừa kế của con chưa đủ 18 tuổi, thủ tục nhận thừa kế và những lưu ý quan trọng khi phân chia tài sản cho người chưa thành niên.
Thừa kế là gì theo quy định pháp luật?
Trước khi tìm hiểu con chưa đủ 18 tuổi có được nhận thừa kế không, cần hiểu rõ khái niệm thừa kế theo quy định pháp luật.
Thừa kế là việc chuyển giao tài sản của người đã chết cho người còn sống theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật.
Tài sản thừa kế có thể bao gồm:
- Quyền sử dụng đất (sổ đỏ)
- Nhà ở
- Tiền
- Tài sản có giá trị khác
- Cổ phần, cổ phiếu
- Tài sản gắn liền với đất
Người nhận thừa kế được gọi là người thừa kế.
Con chưa đủ 18 tuổi có được nhận thừa kế không?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành:
Con chưa đủ 18 tuổi hoàn toàn có quyền nhận thừa kế tài sản.
Pháp luật không giới hạn độ tuổi của người nhận thừa kế, vì vậy:
- Trẻ em
- Người chưa đủ 18 tuổi
- Người chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
vẫn có thể được hưởng tài sản thừa kế hợp pháp.
Quyền thừa kế của con chưa đủ 18 tuổi được pháp luật bảo vệ nhằm đảm bảo quyền lợi của người chưa thành niên trong gia đình.
Con chưa đủ 18 tuổi được nhận thừa kế trong những trường hợp nào?
Người chưa đủ 18 tuổi có thể nhận thừa kế trong nhiều trường hợp khác nhau.
Thừa kế theo di chúc
Nếu người để lại tài sản lập di chúc hợp pháp và ghi rõ để lại tài sản cho con hoặc cháu chưa đủ 18 tuổi thì người đó vẫn được hưởng thừa kế bình thường.
Ví dụ:
- Ông để lại đất cho cháu 10 tuổi
- Cha để lại nhà cho con 15 tuổi
Trong trường hợp này, người chưa đủ 18 tuổi vẫn là người thừa kế hợp pháp theo di chúc.
Thừa kế theo pháp luật
Nếu người chết không để lại di chúc, tài sản sẽ được chia theo quy định của pháp luật.
Theo quy định, hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Vợ hoặc chồng
- Cha mẹ
- Con
Như vậy, con chưa đủ 18 tuổi vẫn được hưởng phần thừa kế như những người thừa kế khác.
Con chưa đủ 18 tuổi có quyền được hưởng thừa kế bắt buộc
Theo quy định của pháp luật, có một số trường hợp người chưa thành niên vẫn được hưởng thừa kế dù không được ghi trong di chúc.
Những người được hưởng phần thừa kế bắt buộc bao gồm:
- Con chưa thành niên
- Cha mẹ
- Vợ hoặc chồng
- Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động
Điều này có nghĩa là:
Ngay cả khi trong di chúc không đề cập đến con chưa đủ 18 tuổi, thì người con đó vẫn được hưởng một phần tài sản.
Phần thừa kế bắt buộc thường bằng 2/3 suất thừa kế theo pháp luật.
Ai quản lý tài sản thừa kế của con chưa đủ 18 tuổi?
Mặc dù con chưa đủ 18 tuổi có quyền nhận thừa kế, nhưng việc quản lý tài sản sẽ do người đại diện hợp pháp thực hiện.
Người đại diện có thể là:
- Cha
- Mẹ
- Người giám hộ
Người đại diện có trách nhiệm:
- Quản lý tài sản
- Bảo vệ quyền lợi của người chưa thành niên
- Không được tự ý sử dụng tài sản vì mục đích cá nhân
Ví dụ:
Nếu con 12 tuổi được thừa kế một mảnh đất thì cha hoặc mẹ sẽ quản lý tài sản đó cho đến khi con đủ 18 tuổi.
Người đại diện có được bán tài sản thừa kế của con không?
Trong một số trường hợp, người đại diện có thể thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản của con.
Tuy nhiên cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Giao dịch phải vì lợi ích của con
- Không được làm thiệt hại tài sản của con
- Có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền trong một số trường hợp
Ví dụ:
Nếu bán đất của con để:
- chữa bệnh
- mua nhà ở tốt hơn
- phục vụ nhu cầu thiết yếu
thì giao dịch đó có thể được chấp nhận.
Thủ tục nhận thừa kế cho con chưa đủ 18 tuổi
Để nhận tài sản thừa kế cho con chưa thành niên, gia đình cần thực hiện các bước sau.
Bước 1: Xác định người thừa kế
Cần xác định:
- Có di chúc hay không
- Những ai thuộc hàng thừa kế
Nếu có con chưa đủ 18 tuổi thì vẫn được tính là người thừa kế hợp pháp.
Bước 2: Khai nhận di sản thừa kế
Gia đình cần đến văn phòng công chứng để làm thủ tục:
- khai nhận di sản
- phân chia di sản
Nếu người thừa kế là trẻ em thì cha mẹ sẽ đại diện ký giấy tờ.
Bước 3: Sang tên tài sản
Sau khi hoàn tất thủ tục thừa kế, cần thực hiện:
- sang tên sổ đỏ
- đăng ký quyền sở hữu tài sản
Người đứng tên có thể là người con chưa đủ 18 tuổi.
Hồ sơ nhận thừa kế cho con chưa đủ 18 tuổi
Hồ sơ thường bao gồm:
- Giấy chứng tử của người để lại tài sản
- Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình
- Di chúc (nếu có)
- Giấy khai sinh của con
- Giấy tờ về tài sản thừa kế
- CCCD của người đại diện
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, gia đình có thể thực hiện thủ tục tại văn phòng công chứng.
Những lưu ý khi để lại tài sản cho con chưa đủ 18 tuổi
Để tránh tranh chấp hoặc rắc rối pháp lý, cần lưu ý một số vấn đề sau.
Nên lập di chúc rõ ràng
Việc lập di chúc rõ ràng sẽ giúp xác định chính xác:
- người thừa kế
- phần tài sản
Điều này giúp hạn chế tranh chấp sau này.
Xác định người quản lý tài sản
Nếu để lại tài sản cho con nhỏ, nên chỉ định người:
- quản lý tài sản
- giám hộ
để đảm bảo quyền lợi cho trẻ.
Kiểm tra tính hợp pháp của tài sản
Tài sản để lại thừa kế cần:
- có giấy tờ hợp pháp
- không có tranh chấp
Nếu tài sản có tranh chấp thì việc chia thừa kế sẽ rất phức tạp.
Dịch vụ tư vấn thừa kế tại RB Law
Các thủ tục liên quan đến thừa kế tài sản cho con chưa đủ 18 tuổi thường khá phức tạp, đặc biệt khi liên quan đến đất đai hoặc tài sản có giá trị lớn.
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn chia thừa kế theo pháp luật
- Tư vấn lập di chúc hợp pháp
- Tư vấn thừa kế cho con chưa thành niên
- Hỗ trợ khai nhận di sản thừa kế
- Hỗ trợ sang tên sổ đỏ thừa kế
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, RB Law cam kết mang đến giải pháp pháp lý chính xác, nhanh chóng và đảm bảo quyền lợi tối đa cho khách hàng.
Qua bài viết trên có thể thấy rằng con chưa đủ 18 tuổi hoàn toàn có quyền nhận thừa kế tài sản theo quy định pháp luật. Pháp luật không giới hạn độ tuổi của người nhận thừa kế nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của trẻ em.
Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng tài sản thừa kế của người chưa thành niên sẽ do cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp thực hiện cho đến khi người đó đủ 18 tuổi.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan đến thừa kế tài sản cho con chưa đủ 18 tuổi, hãy liên hệ Công Ty Luật TNHH RB Law để được tư vấn và hỗ trợ pháp lý nhanh chóng, chính xác theo quy định của pháp luật.
