Ly hôn đơn phương có cần bằng chứng không? Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm khi cuộc sống hôn nhân rơi vào tình trạng mâu thuẫn, bất đồng nhưng người còn lại không đồng ý ly hôn.
Theo quy định pháp luật, người yêu cầu ly hôn đơn phương cần cung cấp cho Tòa án các tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải có một loại “bằng chứng” cụ thể như hình ảnh ngoại tình, video bạo lực hoặc tin nhắn.
Vậy ly hôn đơn phương cần bằng chứng gì, không có bằng chứng có ly hôn được không và làm thế nào để chứng minh tình trạng hôn nhân đã trầm trọng? Hãy cùng Công Ty Luật TNHH RB Law tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ly hôn đơn phương có cần bằng chứng không?
Câu trả lời là: Có. Về nguyên tắc, khi yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương, người yêu cầu cần cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình.
Khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu đó có căn cứ và hợp pháp.
Trong khi đó, theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án có thể giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên khi có căn cứ cho thấy vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng khiến:
- Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng;
- Đời sống chung không thể kéo dài;
- Mục đích của hôn nhân không đạt được.
Như vậy, bằng chứng trong vụ án ly hôn đơn phương có vai trò chứng minh tình trạng hôn nhân và các căn cứ mà người yêu cầu ly hôn đưa ra.
Tuy nhiên, pháp luật không quy định rằng cứ muốn ly hôn đơn phương thì phải có một loại bằng chứng bắt buộc nào đó.
Vì sao ly hôn đơn phương cần chứng minh căn cứ?
Khác với thuận tình ly hôn, ly hôn đơn phương xảy ra khi chỉ một bên muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân hoặc hai bên không thống nhất được về việc ly hôn.
Do đó, Tòa án cần xem xét liệu quan hệ hôn nhân có thực sự rơi vào tình trạng mà pháp luật cho phép giải quyết ly hôn hay không.
Ví dụ:
Anh A muốn ly hôn nhưng chị B không đồng ý. Anh A cho rằng hai vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, đã sống ly thân trong thời gian dài và không còn quan tâm, chăm sóc nhau.
Trong trường hợp này, anh A có thể cung cấp các tài liệu, thông tin phù hợp để chứng minh thực tế đời sống hôn nhân, thời gian ly thân, tình trạng mâu thuẫn và các vấn đề liên quan.
Tòa án sẽ đánh giá tổng thể các tài liệu, chứng cứ và lời trình bày của các bên để xác định tình trạng hôn nhân.
Ly hôn đơn phương cần những bằng chứng gì?
Không có một danh sách duy nhất áp dụng cho tất cả các vụ án ly hôn đơn phương. Tùy từng nguyên nhân và hoàn cảnh thực tế, người yêu cầu có thể cung cấp những tài liệu, chứng cứ khác nhau.
Bằng chứng về hành vi bạo lực gia đình
Nếu nguyên nhân ly hôn là bạo lực gia đình, có thể cung cấp các tài liệu như:
- Hình ảnh thương tích;
- Hồ sơ khám, chữa bệnh;
- Giấy chứng nhận hoặc hồ sơ liên quan đến thương tích;
- Biên bản của Công an;
- Biên bản xử lý hành vi bạo lực gia đình;
- Quyết định xử phạt vi phạm hành chính nếu có;
- Tin nhắn, email hoặc nội dung trao đổi thể hiện hành vi đe dọa, xúc phạm;
- Lời khai của người làm chứng;
- Các tài liệu khác có liên quan.
Những tài liệu này có thể giúp chứng minh việc một bên có hành vi bạo lực và mức độ ảnh hưởng đến đời sống hôn nhân.
Bằng chứng về ngoại tình
Ngoại tình là một trong những nguyên nhân thường được nhắc đến khi yêu cầu ly hôn đơn phương.
Tùy trường hợp, người yêu cầu có thể cung cấp:
- Tin nhắn;
- Hình ảnh;
- Email;
- Dữ liệu trao đổi trên các nền tảng trực tuyến;
- Lời khai của người làm chứng;
- Tài liệu thể hiện việc chung sống như vợ chồng với người khác;
- Các tài liệu hợp pháp khác.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ có hình ảnh chụp chung hoặc tin nhắn tình cảm là Tòa án đương nhiên xác định có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng.
Giá trị của chứng cứ phải được đánh giá trong tổng thể vụ án.
Bằng chứng về việc thường xuyên xảy ra mâu thuẫn
Không phải mọi cuộc hôn nhân đều có bằng chứng rõ ràng về mâu thuẫn.
Trong nhiều trường hợp, vợ chồng chỉ thường xuyên cãi vã, không còn tiếng nói chung, không quan tâm đến nhau hoặc đã sống ly thân trong thời gian dài.
Người yêu cầu có thể cung cấp các tài liệu và thông tin có liên quan để chứng minh thực trạng này.
Ví dụ:
- Tin nhắn trao đổi giữa vợ chồng;
- Văn bản hòa giải tại địa phương;
- Tài liệu thể hiện việc hai bên đã sống riêng;
- Lời khai của người làm chứng;
- Biên bản hòa giải;
- Các tài liệu khác thể hiện quá trình chung sống và mâu thuẫn của hai bên.
Không có bằng chứng ngoại tình hoặc bạo lực có ly hôn đơn phương được không?
Câu trả lời là: Có thể.
Đây là điểm nhiều người thường hiểu nhầm.
Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 không quy định người yêu cầu ly hôn bắt buộc phải chứng minh vợ hoặc chồng ngoại tình hay bạo lực.
Căn cứ để Tòa án giải quyết ly hôn còn bao gồm trường hợp một bên vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Do đó, nếu không có hình ảnh hoặc video về ngoại tình, không có hồ sơ về bạo lực gia đình thì người yêu cầu vẫn có thể trình bày đầy đủ diễn biến hôn nhân và cung cấp những tài liệu mình có.
Tòa án sẽ xem xét các chứng cứ được giao nộp cũng như các tình tiết khác trong quá trình giải quyết vụ án.
Không có bằng chứng thì Tòa án có tự điều tra không?
Theo quy định về tố tụng dân sự, đương sự có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình.
Khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cũng quy định trường hợp đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh nhưng không đưa ra được hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dựa trên những chứng cứ đã thu thập được trong hồ sơ.
Điều này có nghĩa là người yêu cầu ly hôn không nên có tâm lý “Tòa án sẽ tự tìm bằng chứng thay mình”.
Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, tùy trường hợp và theo quy định pháp luật tố tụng, Tòa án có thể tiến hành các hoạt động thu thập, xác minh chứng cứ cần thiết.
Vì vậy, khi nộp đơn ly hôn đơn phương, người yêu cầu nên chủ động cung cấp tối đa những tài liệu mà mình có và biết cách trình bày các tình tiết của vụ án một cách rõ ràng, nhất quán.
Những loại chứng cứ thường được sử dụng trong vụ án ly hôn
Chứng cứ trong vụ án ly hôn có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau.
Một số tài liệu thường gặp gồm:
Hồ sơ, giấy tờ
- Giấy chứng nhận kết hôn;
- Giấy khai sinh của con;
- Tài liệu về nơi cư trú;
- Giấy tờ về tài sản;
- Hồ sơ bệnh án;
- Biên bản làm việc của cơ quan chức năng;
- Quyết định xử phạt;
- Các văn bản khác có liên quan.
Dữ liệu điện tử
Trong một số trường hợp, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng để chứng minh tình tiết của vụ án, chẳng hạn:
- Tin nhắn;
- Email;
- Hình ảnh;
- Video;
- Nội dung trao đổi trên mạng xã hội;
- Dữ liệu điện tử khác.
Tuy nhiên, người yêu cầu cần đặc biệt lưu ý nguồn gốc và cách thức thu thập chứng cứ. Không nên tự ý xâm nhập tài khoản, đánh cắp dữ liệu hoặc sử dụng những phương thức thu thập trái pháp luật chỉ để có bằng chứng ly hôn.
Người làm chứng
Trong một số trường hợp, người biết rõ tình trạng hôn nhân của vợ chồng có thể cung cấp lời khai về những sự việc mà họ trực tiếp biết.
Ví dụ:
- Người thân;
- Hàng xóm;
- Bạn bè;
- Người cùng làm việc;
- Người trực tiếp chứng kiến sự việc.
Tuy nhiên, lời khai của người làm chứng cũng cần được xem xét cùng với các tài liệu, chứng cứ khác.
Có cần chứng minh vợ hoặc chồng có lỗi mới được ly hôn không?
Không nên hiểu vấn đề ly hôn đơn phương đơn giản theo hướng “phải chứng minh ai có lỗi”.
Điều quan trọng là người yêu cầu cần chứng minh hoặc cung cấp căn cứ để Tòa án xem xét tình trạng thực tế của quan hệ hôn nhân và các điều kiện theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình.
Ví dụ, nếu hai bên đã có mâu thuẫn kéo dài, đời sống chung thực tế không còn, không còn khả năng đoàn tụ và các nghĩa vụ vợ chồng bị vi phạm nghiêm trọng, những tình tiết này có thể có ý nghĩa trong việc đánh giá tình trạng hôn nhân.
Do đó, thay vì chỉ tập trung vào việc “tìm bằng chứng để chứng minh người kia có lỗi”, người yêu cầu nên tập trung làm rõ:
Mâu thuẫn bắt đầu từ đâu → diễn ra như thế nào → kéo dài bao lâu → hai bên đã cố gắng khắc phục hay chưa → hiện tại còn chung sống hay không → mục đích hôn nhân có còn đạt được hay không.
Tòa án đánh giá bằng chứng ly hôn như thế nào?
Tòa án không nhất thiết căn cứ vào một tài liệu riêng lẻ để quyết định cho ly hôn.
Các tài liệu và chứng cứ thường được xem xét trong tổng thể hồ sơ vụ án.
Ví dụ, một người chỉ cung cấp một vài tin nhắn thể hiện vợ chồng cãi nhau chưa chắc đã đủ để chứng minh hôn nhân trầm trọng.
Nhưng nếu các tin nhắn đó kết hợp với việc hai bên đã sống ly thân lâu dài, thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, không còn thực hiện nghĩa vụ vợ chồng và các tài liệu khác trong hồ sơ thì Tòa án có thêm cơ sở để đánh giá tình trạng hôn nhân.
Vì vậy, chất lượng và tính liên quan của chứng cứ quan trọng hơn việc có thật nhiều bằng chứng.
Cần làm gì nếu người kia không đồng ý ly hôn?
Việc vợ hoặc chồng không đồng ý ly hôn không đồng nghĩa với việc người còn lại không thể yêu cầu ly hôn.
Nếu một bên muốn chấm dứt hôn nhân, họ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định pháp luật.
Trong quá trình giải quyết, Tòa án sẽ tiến hành các thủ tục tố tụng cần thiết, trong đó có hòa giải theo quy định.
Nếu hòa giải không thành và có đủ căn cứ theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình, Tòa án có thể giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên.
Do đó, trong trường hợp người còn lại liên tục từ chối ký đơn, không hợp tác hoặc cố tình gây khó khăn, người muốn ly hôn vẫn có thể cân nhắc thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương.
Một số lưu ý khi thu thập bằng chứng ly hôn
Để hạn chế rủi ro trong quá trình giải quyết vụ án, người yêu cầu ly hôn nên lưu ý:
Thứ nhất, không tự ý sử dụng phương thức trái pháp luật để thu thập chứng cứ.
Không nên xâm nhập trái phép vào tài khoản cá nhân, đánh cắp mật khẩu hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật chỉ để lấy bằng chứng.
Thứ hai, nên giữ lại tài liệu gốc nếu có thể.
Ví dụ, đối với tin nhắn, hình ảnh hoặc tài liệu điện tử, nên lưu giữ nguồn dữ liệu ban đầu thay vì chỉ giữ một ảnh chụp màn hình.
Thứ ba, lập danh sách các tài liệu đang có.
Có thể chia thành các nhóm:
- Chứng cứ về mâu thuẫn;
- Chứng cứ về bạo lực;
- Chứng cứ về ngoại tình;
- Chứng cứ về việc sống ly thân;
- Chứng cứ liên quan đến con;
- Chứng cứ về tài sản.
Thứ tư, trình bày sự việc trung thực.
Việc cố tình cung cấp thông tin sai sự thật hoặc tạo dựng chứng cứ có thể gây bất lợi cho chính người yêu cầu.
Ly hôn đơn phương không có bằng chứng rõ ràng thì nên làm gì?
Nếu bạn đang muốn ly hôn nhưng trong tay không có những bằng chứng “mạnh” như video ngoại tình, hình ảnh bạo lực hoặc biên bản của Công an thì cũng không nên quá lo lắng.
Trước tiên, hãy hệ thống lại toàn bộ quá trình hôn nhân:
- Hai vợ chồng kết hôn từ thời điểm nào?
- Mâu thuẫn bắt đầu từ khi nào?
- Nguyên nhân mâu thuẫn là gì?
- Hai bên đã nhiều lần hòa giải hay chưa?
- Có thời gian sống ly thân hay không?
- Hiện tại hai bên còn sống chung hay không?
- Hai bên có còn thực hiện quyền và nghĩa vụ của vợ chồng hay không?
- Có con chung không?
- Có tranh chấp về quyền nuôi con không?
- Có tài sản chung hoặc nợ chung cần giải quyết không?
Sau đó, thu thập tất cả tài liệu có liên quan mà bạn đang có.
Không nhất thiết phải chờ đến khi có một “bằng chứng hoàn hảo” mới tiến hành thủ tục.
RB Law tư vấn ly hôn đơn phương
Công Ty Luật TNHH RB Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ các vấn đề pháp lý liên quan đến hôn nhân và gia đình, trong đó có:
- Tư vấn điều kiện ly hôn đơn phương;
- Tư vấn hồ sơ ly hôn;
- Tư vấn căn cứ ly hôn;
- Tư vấn chứng cứ trong vụ án ly hôn;
- Tư vấn quyền nuôi con;
- Tư vấn cấp dưỡng nuôi con;
- Tư vấn phân chia tài sản khi ly hôn;
- Tư vấn giải quyết nợ chung;
- Tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ, đơn từ;
- Hỗ trợ khách hàng trong quá trình giải quyết vụ việc theo phạm vi dịch vụ.
Nếu bạn đang băn khoăn Ly hôn đơn phương có cần bằng chứng không? việc đánh giá hồ sơ cụ thể sẽ giúp xác định bạn đang có những tài liệu nào, còn thiếu tài liệu gì và hướng chứng minh tình trạng hôn nhân phù hợp.
Ly hôn đơn phương có cần bằng chứng không?
Câu trả lời là người yêu cầu ly hôn về nguyên tắc phải cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình có căn cứ. Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc phải có một loại bằng chứng cụ thể như hình ảnh ngoại tình hay video bạo lực.
Điều quan trọng là cần chứng minh được những tình tiết liên quan đến căn cứ ly hôn và giúp Tòa án có cơ sở đánh giá hôn nhân có đang ở trong tình trạng trầm trọng, đời sống chung có thể tiếp tục hay không và mục đích hôn nhân có đạt được hay không.
Nếu chưa có bằng chứng rõ ràng, người yêu cầu vẫn nên chủ động tổng hợp các tài liệu, tình tiết và diễn biến thực tế của cuộc hôn nhân để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công Ty Luật TNHH RB Law sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ khách hàng đánh giá hồ sơ và lựa chọn hướng giải quyết phù hợp đối với từng trường hợp ly hôn cụ thể.
