Khi ly hôn con cái sẽ theo ai? Đây là một trong những vấn đề được vợ chồng đặc biệt quan tâm khi quyết định chấm dứt quan hệ hôn nhân. Sau ly hôn, con có thể được giao cho cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi dưỡng tùy thuộc vào độ tuổi của con, điều kiện của cha mẹ và sự thỏa thuận giữa hai bên.
Pháp luật không mặc định rằng con phải theo mẹ hoặc theo cha trong mọi trường hợp. Tòa án sẽ ưu tiên bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của con khi quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.
Trong bài viết này, Công Ty Luật TNHH RB Law sẽ phân tích chi tiết quy định về quyền nuôi con khi ly hôn và giải đáp những câu hỏi thường gặp.
Khi ly hôn con cái sẽ theo ai?
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con.
Nếu cha mẹ không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi “Khi ly hôn con cái sẽ theo ai?” phụ thuộc vào từng trường hợp.
Có thể khái quát như sau:
- Cha mẹ tự thỏa thuận được thì thực hiện theo thỏa thuận nếu phù hợp với lợi ích của con.
- Con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
- Nếu không thỏa thuận được, Tòa án căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con để quyết định.
Ly hôn con có bắt buộc phải theo mẹ không?
Câu trả lời là: Không.
Nhiều người cho rằng cứ ly hôn thì con sẽ được giao cho mẹ. Tuy nhiên, pháp luật không quy định theo hướng tuyệt đối như vậy.
Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, pháp luật có quy định ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ nếu người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Đối với trẻ từ 36 tháng tuổi trở lên, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố khác nhau để xác định người trực tiếp nuôi con.
Do đó, người cha vẫn có thể được giao trực tiếp nuôi con nếu chứng minh được mình có điều kiện phù hợp và việc giao con cho mình bảo đảm tốt hơn quyền lợi của trẻ.
Ly hôn con dưới 36 tháng tuổi theo ai?
Đây là trường hợp pháp luật có quy định tương đối rõ.
Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, khi con chưa đủ 36 tháng tuổi, người mẹ thường có lợi thế về quyền trực tiếp nuôi con.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng người mẹ chắc chắn được nuôi con trong mọi trường hợp.
Ví dụ, nếu người mẹ không có khả năng chăm sóc trẻ, có hành vi bạo lực, bỏ mặc con hoặc có những điều kiện đặc biệt khiến việc giao con cho mẹ không bảo đảm lợi ích của trẻ thì Tòa án có thể xem xét phương án khác.
Ly hôn con từ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi theo ai?
Đối với con từ đủ 36 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi, pháp luật không quy định mặc định con phải theo cha hoặc mẹ.
Nếu cha mẹ thỏa thuận được thì Tòa án có thể xem xét công nhận thỏa thuận nếu phù hợp với quyền lợi của con.
Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con để quyết định.
Các yếu tố có thể được xem xét gồm:
- Khả năng chăm sóc con;
- Điều kiện kinh tế;
- Chỗ ở;
- Môi trường sống;
- Thời gian dành cho con;
- Khả năng giáo dục;
- Sự ổn định trong cuộc sống;
- Điều kiện học tập;
- Mối quan hệ giữa cha, mẹ và con;
- Những yếu tố khác ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ.
Ly hôn con từ đủ 7 tuổi theo ai?
Đối với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con là một trong những yếu tố Tòa án phải xem xét khi quyết định người trực tiếp nuôi con.
Tuy nhiên, nguyện vọng của con không đồng nghĩa với việc con có quyền tự quyết định tuyệt đối mình sẽ sống với cha hay mẹ.
Tòa án vẫn cần đánh giá tổng thể quyền lợi của trẻ.
Ví dụ, nếu trẻ mong muốn sống với một bên nhưng bên đó không có điều kiện phù hợp để chăm sóc, giáo dục hoặc bảo đảm cuộc sống ổn định cho con thì Tòa án vẫn cần xem xét các yếu tố khác.
Điều kiện kinh tế có quyết định ai được nuôi con không?
Câu trả lời là: Không phải cứ người có thu nhập cao hơn sẽ được quyền nuôi con.
Điều kiện kinh tế là một trong những yếu tố có thể được xem xét nhưng không phải yếu tố duy nhất.
Người có thu nhập cao nhưng thường xuyên đi công tác, không có thời gian chăm sóc con chưa chắc đã có lợi thế tuyệt đối.
Ngược lại, người có thu nhập thấp hơn nhưng có thời gian trực tiếp chăm sóc, môi trường sống ổn định và có khả năng bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của con vẫn có thể được xem xét giao quyền nuôi con.
Mục tiêu của Tòa án là xác định phương án phù hợp nhất với lợi ích về mọi mặt của trẻ.
Không có việc làm có được quyền nuôi con không?
Câu trả lời là: Có thể.
Không có việc làm hoặc thu nhập thấp không đồng nghĩa với việc đương nhiên mất quyền nuôi con.
Khi xem xét quyền trực tiếp nuôi con, Tòa án đánh giá tổng thể điều kiện của cha và mẹ.
Nếu người không có việc làm vẫn có chỗ ở ổn định, có người hỗ trợ chăm sóc con, có khả năng bảo đảm các nhu cầu thiết yếu và có điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng trẻ thì vẫn có thể được xem xét.
Đặc biệt, đối với trẻ nhỏ, khả năng trực tiếp chăm sóc và môi trường sống ổn định có thể là những yếu tố quan trọng.
Cha có thể giành quyền nuôi con từ mẹ không?
Câu trả lời là: Có thể, nếu có căn cứ cho thấy việc giao con cho cha phù hợp hơn với quyền lợi của trẻ.
Người cha có thể cung cấp cho Tòa án các tài liệu chứng minh điều kiện của mình, chẳng hạn:
- Thu nhập ổn định;
- Chỗ ở phù hợp;
- Có thời gian chăm sóc con;
- Môi trường sống an toàn;
- Điều kiện học tập tốt;
- Có khả năng chăm sóc sức khỏe và đời sống của con;
- Người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp chăm sóc con.
Tuy nhiên, việc “giành quyền nuôi con” không nên được hiểu là cuộc cạnh tranh giữa cha và mẹ. Về bản chất, Tòa án sẽ tập trung vào việc bảo đảm quyền lợi tốt nhất của trẻ.
Cha mẹ có thể tự thỏa thuận ai nuôi con không?
Câu trả lời là: Có.
Đây thường là phương án giúp hạn chế tranh chấp và tiết kiệm thời gian cho các bên.
Cha mẹ có thể thỏa thuận:
- Ai là người trực tiếp nuôi con;
- Người còn lại cấp dưỡng bao nhiêu;
- Thời gian và cách thức thăm nom;
- Cách phối hợp chăm sóc, giáo dục con;
- Các vấn đề cần thiết khác liên quan đến con.
Tuy nhiên, thỏa thuận phải phù hợp với quyền lợi của trẻ. Nếu thỏa thuận ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi chính đáng của con thì Tòa án có thể không công nhận.
Người không trực tiếp nuôi con có được gặp con không?
Câu trả lời là: Có.
Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở.
Đây là quyền của cha hoặc mẹ đồng thời cũng giúp duy trì mối quan hệ giữa con với người không trực tiếp nuôi dưỡng.
Tuy nhiên, quyền thăm nom cần được thực hiện phù hợp với cuộc sống, sinh hoạt và quyền lợi của trẻ.
Nếu một bên lợi dụng việc thăm nom để gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con thì có thể phát sinh yêu cầu hạn chế quyền thăm nom theo quy định pháp luật.
Người không nuôi con có phải cấp dưỡng không?
Câu trả lời là: Có.
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
Mức cấp dưỡng có thể được hai bên thỏa thuận dựa trên khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con.
Nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
Nghĩa vụ cấp dưỡng vẫn tồn tại sau khi quan hệ vợ chồng chấm dứt. Ly hôn không làm mất trách nhiệm của cha mẹ đối với con.
Ly hôn con cái có được chia cho cả cha và mẹ không?
Về nguyên tắc, Tòa án sẽ xác định người trực tiếp nuôi con nếu cha mẹ không thỏa thuận được.
Pháp luật không quy định rằng cứ ly hôn là phải “chia con” cho mỗi người một đứa.
Nếu gia đình có nhiều con, cha mẹ có thể thỏa thuận về việc chăm sóc con. Trong trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi của các con.
Đặc biệt, việc tách các anh chị em ruột cho mỗi người nuôi cần được cân nhắc kỹ để tránh ảnh hưởng không cần thiết đến tình cảm và sự phát triển của trẻ.
Những yếu tố quan trọng khi Tòa án quyết định quyền nuôi con
Khi tranh chấp quyền nuôi con, cha mẹ nên chuẩn bị các tài liệu thể hiện điều kiện thực tế của mình.
Chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp với sinh hoạt của trẻ là yếu tố có thể được xem xét.
Điều kiện chăm sóc
Người trực tiếp nuôi con cần có khả năng chăm sóc các nhu cầu hằng ngày của trẻ.
Thời gian dành cho con
Cha hoặc mẹ có nhiều thời gian trực tiếp chăm sóc con thường có điều kiện thuận lợi hơn trong việc duy trì sinh hoạt ổn định cho trẻ.
Điều kiện học tập
Đối với trẻ trong độ tuổi đi học, môi trường học tập và khả năng hỗ trợ việc học cũng là yếu tố cần cân nhắc.
Điều kiện tinh thần
Tòa án không chỉ xem xét tiền bạc mà còn quan tâm đến môi trường sống, sự quan tâm, chăm sóc và phát triển tinh thần của con.
Hồ sơ chứng minh điều kiện nuôi con gồm những gì?
Trong trường hợp có tranh chấp, cha hoặc mẹ có thể chuẩn bị các tài liệu chứng minh điều kiện của mình, chẳng hạn:
- Hợp đồng lao động;
- Giấy xác nhận thu nhập;
- Tài liệu chứng minh nơi ở;
- Tài liệu liên quan đến việc học tập của con;
- Tài liệu chứng minh thời gian chăm sóc con;
- Các tài liệu chứng minh điều kiện sinh hoạt;
- Tài liệu chứng minh bên còn lại không đủ điều kiện nuôi con nếu có căn cứ.
Việc chuẩn bị hồ sơ cần dựa trên tình trạng thực tế và yêu cầu cụ thể của Tòa án.
Khi ly hôn con cái sẽ theo ai nếu cha mẹ đều muốn nuôi?
Nếu cả cha và mẹ đều muốn trực tiếp nuôi con nhưng không thể thống nhất, Tòa án sẽ giải quyết.
Tòa án không chỉ dựa vào việc ai nộp đơn trước, ai có thu nhập cao hơn hoặc ai yêu cầu nuôi con trước.
Thay vào đó, Tòa án xem xét quyền lợi về mọi mặt của con, độ tuổi của trẻ, điều kiện chăm sóc, môi trường sống và các yếu tố có liên quan.
Vì vậy, nếu đang có tranh chấp quyền nuôi con, cha hoặc mẹ cần tập trung chứng minh rằng mình có điều kiện phù hợp để bảo đảm cuộc sống và sự phát triển của trẻ thay vì chỉ đưa ra những cáo buộc về người còn lại.
Công Ty Luật TNHH RB Law tư vấn quyền nuôi con khi ly hôn
Công Ty Luật TNHH RB Law tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong các vấn đề pháp lý liên quan đến ly hôn và con chung, bao gồm:
- Tư vấn quyền nuôi con;
- Tư vấn ly hôn thuận tình;
- Tư vấn ly hôn đơn phương;
- Tranh chấp quyền nuôi con;
- Tư vấn nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Tư vấn quyền thăm nom con;
- Tư vấn phân chia tài sản khi ly hôn;
- Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh điều kiện nuôi con;
- Hỗ trợ giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến hôn nhân và gia đình.
Vậy khi ly hôn con cái sẽ theo ai?
Pháp luật không quy định rằng con trong mọi trường hợp phải theo cha hoặc theo mẹ. Việc xác định người trực tiếp nuôi con dựa trên sự thỏa thuận của cha mẹ hoặc quyết định của Tòa án căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật về nguyên tắc ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ những trường hợp được pháp luật quy định. Đối với con từ đủ 7 tuổi, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Cha mẹ nên ưu tiên thỏa thuận trên cơ sở lợi ích của trẻ và hạn chế biến tranh chấp quyền nuôi con thành cuộc đối đầu giữa hai bên. Sau ly hôn, dù ai trực tiếp nuôi con thì cả cha và mẹ vẫn có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con theo quy định pháp luật.
Nếu đang chuẩn bị ly hôn và chưa biết con sẽ theo ai, ai có quyền nuôi con hoặc cần chuẩn bị gì để bảo vệ quyền lợi của mình, khách hàng có thể liên hệ Công Ty Luật TNHH RB Law để được tư vấn cụ thể theo từng trường hợp.
